Giải Bài 1 trang 92 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Trình bày thành phần dinh dưỡng và vai trò của các nhóm thức ăn thuỷ sản.
Gợi ý trả lời
Thành phần dinh dưỡng và vai trò của các nhóm chất dinh dưỡng trong thức ăn thuỷ sản
Thức ăn thuỷ sản được cấu tạo từ các nhóm chất dinh dưỡng chính: protein, lipid, carbohydrate (chất bột đường), vitamin, chất khoáng và nước. Mỗi nhóm có thành phần và vai trò riêng đối với sự sinh trưởng, phát triển của động vật thuỷ sản.
a) Protein (chất đạm)
- Thành phần: được cấu tạo từ các amino acid; có nhiều trong bột cá, bột tôm, bột thịt, khô đậu tương, bột đậu... Đây là nhóm chất quan trọng nhất đối với động vật thuỷ sản (nhu cầu protein cao hơn nhiều so với vật nuôi trên cạn).
- Vai trò: là nguyên liệu chính để xây dựng và tái tạo tế bào, cơ quan, tạo nên cơ thịt; tham gia cấu tạo enzyme, hormone, kháng thể; quyết định tốc độ sinh trưởng và khả năng sinh sản của vật nuôi.
b) Lipid (chất béo)
- Thành phần: gồm các acid béo (trong đó có acid béo không no thiết yếu như omega-3, omega-6); có trong dầu cá, dầu thực vật, mỡ động vật.
- Vai trò: cung cấp năng lượng cao (gấp khoảng hơn 2 lần so với protein và carbohydrate cùng khối lượng); là dung môi hoà tan và vận chuyển các vitamin tan trong dầu (A, D, E, K); cung cấp acid béo thiết yếu cần cho màng tế bào và sự phát triển bình thường của cơ thể.
c) Carbohydrate (chất bột đường, glucid)
- Thành phần: gồm tinh bột, đường, chất xơ; có nhiều trong cám gạo, bột ngô, bột sắn, bột mì.
- Vai trò: cung cấp năng lượng cho hoạt động sống (nguồn năng lượng rẻ nhất); là chất kết dính giúp tạo và giữ độ bền của viên thức ăn công nghiệp, hạn chế tan rã trong nước.
d) Vitamin và chất khoáng
- Thành phần: các vitamin (A, D, E, K, nhóm B, C...) và chất khoáng đa lượng, vi lượng (Ca, P, Na, K, Fe, Cu, Zn...); thường được bổ sung dưới dạng premix.
- Vai trò: điều hoà các quá trình trao đổi chất; tham gia cấu tạo xương, vảy, mô; nâng cao sức đề kháng, giúp vật nuôi khoẻ mạnh, lớn nhanh và giảm bệnh tật. Thiếu hoặc thừa đều ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng.
e) Nước
- Thành phần: chiếm tỉ lệ lớn trong thức ăn tươi sống, ít trong thức ăn công nghiệp (dạng khô).
- Vai trò: là môi trường cho các phản ứng sinh hoá, giúp vận chuyển chất dinh dưỡng và bài tiết chất thải trong cơ thể.
Kết luận: Một loại thức ăn thuỷ sản tốt phải cân đối đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng trên, phù hợp với từng loài và từng giai đoạn phát triển của vật nuôi, nhằm bảo đảm vật nuôi sinh trưởng nhanh, khoẻ mạnh và đạt hiệu quả kinh tế cao.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.