Giải Bài 7.8 trang 12 SBT Vật lí 10
Đề bài
Hình 7.5 vẽ đồ thị chuyển động của ba vật.
a) Vật nào chuyển động thẳng đều, vật nào chuyển động không đều?
b) Tính vận tốc của vật (I) và (II).
c) Lập phương trình chuyển động của vật (I) và (II).
d) Xác định vị trí và thời điểm vật (I) gặp vật (II).
Đồ thị độ dịch chuyển d (m) theo thời gian t (s) của ba vật. Trục tung d (m) có các vạch 10, 20, 30, 40; trục hoành t (s) có các mốc 2, 4, 6, 8. Vật (I): đường thẳng đi từ gốc O(0; 0) lên tới điểm (4; 40). Vật (II): đường thẳng đi từ điểm (0; 40) xuống tới điểm (8; 0). Vật (III): đường cong (không phải đường thẳng) xuất phát từ gốc O, đi lên ngày càng dốc, đạt khoảng d ≈ 27 m tại t = 8 s.
Lời giải
a) Nhận biết chuyển động thẳng đều / không đều
Trên đồ thị độ dịch chuyển – thời gian:
- Vật (I) và vật (II) có đồ thị là đường thẳng ⇒ độ dịch chuyển biến thiên đều theo thời gian ⇒ chuyển động thẳng đều.
- Vật (III) có đồ thị là đường cong (càng về sau càng dốc) ⇒ độ dịch chuyển không biến thiên đều ⇒ chuyển động không đều (vận tốc tăng dần).
b) Vận tốc của vật (I) và (II)
Vận tốc bằng độ dốc của đồ thị : .
- Vật (I) đi từ đến :
- Vật (II) đi từ đến :
Dấu “–” cho biết vật (II) chuyển động ngược chiều dương (chiều mốc tọa độ giảm), độ lớn vận tốc là m/s.
c) Phương trình chuyển động
Chọn gốc tọa độ tại O, gốc thời gian lúc . Dạng .
- Vật (I): , m/s:
- Vật (II): m, m/s:
d) Vị trí và thời điểm vật (I) gặp vật (II)
Hai vật gặp nhau khi :
Vị trí gặp nhau:
Kiểm tra: thay vào m (khớp). Thời điểm s nằm trong khoảng chuyển động của cả hai vật ( với (I) và với (II)) nên hợp lí.
Vậy hai vật gặp nhau tại điểm cách O khoảng m, vào thời điểm s.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.