Giải Bài 7.6 trang 11 SBT Vật lí 10
Đề bài
Một xe máy xuất phát từ A lúc 6 giờ chạy thẳng tới B với vận tốc không đổi 40 km/h. Một ô tô xuất phát từ B lúc 8 giờ chạy với vận tốc không đổi 80 km/h theo cùng hướng với xe máy. Biết khoảng cách AB = 20 km. Chọn thời điểm 6 giờ là mốc thời gian, chiều từ A đến B là chiều dương. Xác định vị trí và thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy bằng công thức và bằng đồ thị.
Lời giải
Phân tích và chọn hệ quy chiếu
Chọn gốc tọa độ tại A, chiều dương từ A đến B, mốc thời gian là lúc 6 giờ ( tính bằng giờ).
- Xe máy xuất phát từ A lúc 6 giờ (), đi với vận tốc km/h.
- Ô tô xuất phát từ B lúc 8 giờ (tức h), đi với vận tốc km/h, cùng chiều dương.
- B cách A: km.
a) Giải bằng công thức
Phương trình chuyển động (độ dịch chuyển – thời gian):
- Xe máy: (km), với .
- Ô tô: (km), với .
Ô tô đuổi kịp xe máy khi hai xe ở cùng vị trí: .
Vị trí gặp nhau:
Thời điểm: h sau mốc 6 giờ, tức lúc 9 giờ 30 phút.
*Kiểm tra:* thay vào phương trình ô tô: km → trùng với xe máy ✓.
b) Giải bằng đồ thị
Vẽ đồ thị độ dịch chuyển – thời gian ( theo ):
- Đường của xe máy: đường thẳng đi qua gốc , có độ dốc 40, ví dụ qua điểm .
- Đường của ô tô: đường thẳng bắt đầu từ điểm (lúc 8 giờ, tại B), độ dốc 80, ví dụ qua điểm .
Hai đường thẳng cắt nhau tại điểm có tọa độ .
Từ giao điểm chiếu xuống trục thời gian được h (lúc 9 giờ 30 phút), chiếu sang trục độ dịch chuyển được km.
Kết luận: Ô tô đuổi kịp xe máy lúc 9 giờ 30 phút, tại vị trí cách A 140 km (theo chiều dương). Kết quả bằng công thức và bằng đồ thị trùng nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.