Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 13.1 trang 25 SBT Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực

Đề bài

Một chất điểm chịu tác dụng đồng thời của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} thì hợp lực F⃗\vec{F} của chúng luôn có độ lớn thoả mãn hệ thức
A. F=F1−F2F = F_1 - F_2.
B. F=F1+F2F = F_1 + F_2.
C. ∣F1−F2∣≤F≤F1+F2|F_1 - F_2| \le F \le F_1 + F_2.
D. F2=F12+F22F^2 = F_1^2 + F_2^2.

Lời giải

Phân tích đề: Hợp lực F⃗\vec{F} của hai lực F1⃗\vec{F_1} và F2⃗\vec{F_2} được xác định bằng quy tắc hình bình hành. Độ lớn của hợp lực phụ thuộc vào góc α\alpha hợp bởi hai lực:

F=F12+F22+2F1F2cos⁡αF = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha}

Xét các trường hợp giới hạn:

- Khi hai lực cùng phương, cùng chiều (α=0∘\alpha = 0^\circ, cos⁡α=1\cos\alpha = 1): hợp lực lớn nhất
Fmax=F1+F2F_{max} = F_1 + F_2

- Khi hai lực cùng phương, ngược chiều (α=180∘\alpha = 180^\circ, cos⁡α=−1\cos\alpha = -1): hợp lực nhỏ nhất
Fmin=∣F1−F2∣F_{min} = |F_1 - F_2|

- Với góc α\alpha bất kì (0∘≤α≤180∘0^\circ \le \alpha \le 180^\circ), độ lớn hợp lực luôn nằm giữa hai giá trị trên.

Kết luận: Độ lớn hợp lực luôn thoả mãn
∣F1−F2∣≤F≤F1+F2|F_1 - F_2| \le F \le F_1 + F_2

Các phương án A, B, D chỉ đúng trong một trường hợp đặc biệt nên không phải là hệ thức *luôn* đúng.

→ Chọn C.

Đáp số

C. ∣F1−F2∣≤F≤F1+F2|F_1 - F_2| \le F \le F_1 + F_2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.