Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.47 trang 61 SBT Toán 9

Ôn tập chương IX

Đề bài

Cho tam giác đều ABCABC nội tiếp một đường tròn bán kính 4 cm. Hãy tính độ dài mỗi cạnh và bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABCABC.

Lời giải

Gọi OO là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đều ABCABC, bán kính R=4R = 4 cm.

a) Tính độ dài mỗi cạnh của tam giác ABCABC

Vì ABCABC là tam giác đều nội tiếp đường tròn (O)(O) nên ba đỉnh A, B, CA,\,B,\,C chia đường tròn thành ba cung bằng nhau, mỗi cung ứng với góc ở tâm:

AOB^=BOC^=COA^=360∘3=120∘.\widehat{AOB} = \widehat{BOC} = \widehat{COA} = \frac{360^\circ}{3} = 120^\circ.

Xét cạnh BCBC. Kẻ OH⊥BCOH \perp BC tại HH. Tam giác OBCOBC cân tại OO (OB=OC=ROB = OC = R) nên đường cao OHOH cũng là đường phân giác, do đó:

BOH^=12BOC^=120∘2=60∘,BH=HC=BC2.\widehat{BOH} = \frac{1}{2}\widehat{BOC} = \frac{120^\circ}{2} = 60^\circ, \qquad BH = HC = \frac{BC}{2}.

Trong tam giác vuông OHBOHB (vuông tại HH):

BH=OB⋅sin⁡BOH^=Rsin⁡60∘=4⋅32=23 (cm).BH = OB \cdot \sin\widehat{BOH} = R\sin 60^\circ = 4\cdot\frac{\sqrt{3}}{2} = 2\sqrt{3}\ (\text{cm}).

Suy ra độ dài mỗi cạnh:

BC=2 BH=2⋅23=43≈6,93 (cm).BC = 2\,BH = 2\cdot 2\sqrt{3} = 4\sqrt{3} \approx 6{,}93\ (\text{cm}).

b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABCABC

Vì tam giác ABCABC đều nên tâm OO của đường tròn ngoại tiếp cũng là tâm của đường tròn nội tiếp. Bán kính đường tròn nội tiếp rr chính là khoảng cách từ OO đến cạnh, tức là r=OHr = OH.

Vẫn trong tam giác vuông OHBOHB:

r=OH=OB⋅cos⁡BOH^=Rcos⁡60∘=4⋅12=2 (cm).r = OH = OB \cdot \cos\widehat{BOH} = R\cos 60^\circ = 4\cdot\frac{1}{2} = 2\ (\text{cm}).

Kiểm tra lại: với tam giác đều ta có r=R2=42=2r = \dfrac{R}{2} = \dfrac{4}{2} = 2 cm (đúng). Ngoài ra OH2+BH2=22+(23)2=4+12=16=R2OH^2 + BH^2 = 2^2 + (2\sqrt{3})^2 = 4 + 12 = 16 = R^2, phù hợp với OB=R=4OB = R = 4 cm.

Vậy mỗi cạnh của tam giác dài 43≈6,934\sqrt{3} \approx 6{,}93 cm và bán kính đường tròn nội tiếp là 22 cm.

Đáp số

Cạnh: 43≈6,934\sqrt{3} \approx 6,93 cmBán kính đường tròn nội tiếp: r=2r = 2 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.