Giải Bài 9.39 trang 60 SBT Toán 9
Đề bài
Cho tam giác đều nội tiếp đường tròn như Hình 9.14. Hãy cho biết các phép quay thuận chiều lần lượt ; ; với tâm biến các đỉnh , , thành những điểm nào.
Hình 9.14: Tam giác đều nội tiếp đường tròn tâm . Đỉnh ở trên đỉnh, ở dưới bên trái, ở dưới bên phải. là tâm, nối với ba đỉnh; góc được đánh dấu tại tâm.
Lời giải
Nhận xét ban đầu. Tam giác đều nội tiếp đường tròn nên là tâm của tam giác và ba đỉnh , , chia đường tròn thành ba cung bằng nhau. Do đó ba góc ở tâm bằng nhau:
Vì ở trên đỉnh, ở dưới bên trái, ở dưới bên phải nên khi đi thuận chiều kim đồng hồ từ ta lần lượt gặp các đỉnh theo thứ tự: . Mỗi bước (quay thuận chiều) biến một đỉnh thành đỉnh liền kề theo thứ tự này. Mọi điểm đều cách cùng một khoảng (bằng bán kính), nên phép quay tâm biến đỉnh này thành đỉnh kia.
a) Phép quay thuận chiều tâm .
Quay thuận chiều ứng với một bước trong thứ tự :
- ;
- ;
- .
b) Phép quay thuận chiều tâm .
Vì nên đây là hai bước liên tiếp theo thứ tự :
- , tức ;
- , tức ;
- , tức .
c) Phép quay thuận chiều tâm .
Quay một vòng trọn vẹn đưa mỗi điểm về đúng vị trí cũ:
- ;
- ;
- .
Kiểm tra lại. Vì tam giác đều nên mỗi cung giữa hai đỉnh là ; sau mỗi đỉnh sang đỉnh kế tiếp (thuận chiều), sau sang đỉnh cách hai bước, sau trở về chính nó — phù hợp.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.