Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.24 trang 68 SBT Toán 9

Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn (Bài tập cuối chương V)

Đề bài

Cho điểm AA và đường tròn (O;R)(O; R) sao cho R<OA<3RR < OA < 3R.

a) Chứng minh rằng đường tròn (A;2R)(A; 2R) cắt đường tròn (O;R)(O; R). Gọi BB là một trong hai giao điểm của chúng.

b) Gọi CC là điểm đối xứng với BB qua OO. Nối AA với CC cắt (O)(O) tại DD (khác CC). Chứng minh rằng AD=DCAD = DC.

Lời giải

a) Chứng minh đường tròn (A;2R)(A; 2R) cắt đường tròn (O;R)(O; R).

Xét hai đường tròn (A;2R)(A; 2R) và (O;R)(O; R) có khoảng cách giữa hai tâm là OAOA.

Hai đường tròn cắt nhau (tại hai điểm) khi và chỉ khi:
∣R1−R2∣<OA<R1+R2,|R_1 - R_2| < OA < R_1 + R_2,
trong đó R1=2RR_1 = 2R, R2=RR_2 = R.

Ta có:
∣2R−R∣=Rvà2R+R=3R.|2R - R| = R \quad\text{và}\quad 2R + R = 3R.

Điều kiện trở thành: R<OA<3RR < OA < 3R.

Theo giả thiết, R<OA<3RR < OA < 3R, nên điều kiện trên được thỏa mãn. Vậy đường tròn (A;2R)(A; 2R) cắt đường tròn (O;R)(O; R) tại hai điểm phân biệt (đpcm).

Gọi BB là một trong hai giao điểm đó. Khi đó:
- BB thuộc (O;R)(O; R) nên OB=ROB = R;
- BB thuộc (A;2R)(A; 2R) nên AB=2RAB = 2R.

b) Chứng minh AD=DCAD = DC.

Vì CC đối xứng với BB qua OO nên OO là trung điểm của BCBC, suy ra OB=OC=ROB = OC = R và BC=2RBC = 2R. Do B, CB,\ C cùng thuộc (O;R)(O; R) và OO là trung điểm BCBC nên BCBC là một đường kính của đường tròn (O)(O).

Điểm DD thuộc đường tròn (O)(O) và nhìn đường kính BCBC dưới một góc, nên:
BDC^=90∘\widehat{BDC} = 90^\circ
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn). Do đó BD⊥DCBD \perp DC, tức là BD⊥ACBD \perp AC.

Xét tam giác ABCABC có:
AB=2R(vì B∈(A;2R)),BC=2R(đường kính).AB = 2R \quad\text{(vì } B \in (A; 2R)\text{)}, \qquad BC = 2R \quad\text{(đường kính)}.
Vậy AB=BC=2RAB = BC = 2R, nên tam giác ABCABC cân tại BB.

Trong tam giác cân ABCABC (cân tại BB), BDBD là đường cao hạ từ đỉnh BB xuống cạnh đáy ACAC (vì BD⊥ACBD \perp AC). Mà trong tam giác cân, đường cao hạ từ đỉnh xuống đáy cũng đồng thời là đường trung tuyến ứng với cạnh đáy đó. Do đó DD là trung điểm của ACAC.

Vậy AD=DCAD = DC (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.