Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.13 trang 69 SBT Toán 9

Bài 32. Hình cầu

Đề bài

Một hộp đựng mĩ phẩm được thiết kế thân hộp có dạng hình trụ, nắp hộp có dạng nửa hình cầu với kích thước như Hình 10.5. Nếu sơn bên ngoài vỏ hộp (không sơn đáy) thì diện tích cần sơn là bao nhiêu?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 69 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 10.5: Một hình trụ, phía trên gắn một nửa hình cầu úp lên tạo thành nắp. Bán kính đáy hình trụ (cũng là bán kính nửa hình cầu) là 5 cm. Chiều cao phần thân hình trụ là 6 cm.

Lời giải

Tóm tắt kích thước. Bán kính đáy hình trụ và bán kính nửa hình cầu: $r = 5$ cm. Chiều cao phần thân hình trụ: $h = 6$ cm.

Khi sơn bên ngoài vỏ hộp (không sơn đáy), diện tích cần sơn gồm hai phần:
- Diện tích xung quanh của phần thân hình trụ.
- Diện tích mặt cong của nắp (nửa mặt cầu).

Mặt trên của hình trụ bị nắp úp lên nên không sơn; mặt đáy theo yêu cầu cũng không sơn.

a) Diện tích xung quanh của hình trụ.
$$S_{xq} = 2\pi r h = 2\pi \cdot 5 \cdot 6 = 60\pi \ (\text{cm}^2).$$

b) Diện tích mặt cong của nửa hình cầu.
Diện tích mặt cầu là $4\pi r^2$, nên nửa mặt cầu có diện tích:
$$S_{\text{nửa cầu}} = \frac{1}{2}\cdot 4\pi r^2 = 2\pi r^2 = 2\pi \cdot 5^2 = 50\pi \ (\text{cm}^2).$$

c) Diện tích cần sơn.
$$S = S_{xq} + S_{\text{nửa cầu}} = 60\pi + 50\pi = 110\pi \approx 345{,}6 \ (\text{cm}^2).$$

Kiểm tra. $110\pi = 110 \cdot 3{,}14159 \approx 345{,}6$ cm$^2$ (nếu lấy $\pi \approx 3{,}14$ thì $S \approx 345{,}4$ cm$^2$). Kết quả hợp lí.

Đáp số

$S = 110\pi \approx 345{,}6\ \text{cm}^2$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.