Giải Bài 5.1 trang 56 SBT Toán 9

Lời giải

Giải thích.

Gọi $O$ là tâm của bánh xe (trùng với trục bánh xe) và $R$ là bán kính của bánh xe.

- Vì bánh xe có dạng hình tròn tâm $O$ bán kính $R$ nên mọi điểm trên vành bánh xe đều cách tâm $O$ một khoảng không đổi bằng $R$, tức là khoảng cách từ trục bánh xe tới mặt đường (điểm tiếp xúc) luôn bằng $R$.

- Khi bánh xe lăn trên mặt đường phẳng, điểm tiếp xúc giữa bánh xe và mặt đường luôn nằm trên vành, nên trục $O$ luôn ở độ cao $R$ không đổi so với mặt đường. Nhờ đó trục bánh xe (và cả thân xe gắn với trục) di chuyển theo phương nằm ngang một cách êm, không bị nhấp nhô lên xuống.

- Nếu bánh xe có hình dạng khác (chẳng hạn hình vuông, hình elip,…) thì khoảng cách từ tâm tới mép bánh xe thay đổi tùy vị trí; khi lăn, trục bánh xe sẽ lúc cao lúc thấp khiến xe xóc nảy, di chuyển không êm.

Vậy người ta làm bánh xe có dạng hình tròn với tâm tại trục để khi lăn, trục bánh xe luôn cách mặt đường một khoảng không đổi, giúp xe chuyển động êm và ổn định.

Đáp số