Giải Bài 3.30 trang 44 SBT Toán 8
Đề bài
Khái niệm tam giác, tứ giác có thể mở rộng thành khái niệm – giác ( là số tự nhiên lớn hơn 2) như sau:
– giác là hình tạo bởi đoạn thẳng (gọi là cạnh của – giác) , , …, , (các điểm , , …, gọi là đỉnh của – giác), trong đó không có ba đỉnh nào cùng nằm trên một đường thẳng và hình nằm về một phía đối với mỗi đường thẳng chứa một cạnh.
Khi , – giác còn được gọi lần lượt là tam giác, tứ giác, ngũ giác, lục giác, thất giác, bát giác.
Hai đỉnh của – giác gọi là kề nhau nếu chúng là hai đỉnh của một cạnh của – giác.
Đoạn thẳng nối hai đỉnh không kề nhau của – giác gọi là một đường chéo của – giác.
a) Chứng minh qua mỗi đỉnh của – giác, có đường chéo của – giác. Từ đó suy ra – giác có đường chéo.
b) Hãy vẽ tất cả các đường chéo của một ngũ giác ().
Lời giải
a) Chứng minh qua mỗi đỉnh có đường chéo và – giác có đường chéo
Xét một đỉnh bất kì của – giác. Vì – giác có đỉnh nên ngoài đỉnh còn lại đỉnh khác. Nối với mỗi đỉnh trong đỉnh đó, ta được đoạn thẳng.
Trong đoạn thẳng này:
- Có đoạn thẳng nối với hai đỉnh kề với (hai đỉnh nằm cùng một cạnh với ). Hai đoạn này là cạnh của – giác, không phải đường chéo.
- Các đoạn còn lại nối với các đỉnh không kề , mỗi đoạn là một đường chéo.
Do đó, số đường chéo đi qua đỉnh là:
Vì là đỉnh tùy ý nên qua mỗi đỉnh của – giác đều có đường chéo (đpcm).
Bây giờ đếm tổng số đường chéo. Mỗi đỉnh có đường chéo, – giác có đỉnh nên nếu đếm theo từng đỉnh ta được đường chéo. Tuy nhiên, mỗi đường chéo có hai đầu mút là hai đỉnh, nên nó được đếm hai lần (một lần ở mỗi đầu). Vì vậy số đường chéo thực sự là:
Vậy – giác có đường chéo (đpcm).
b) Vẽ tất cả các đường chéo của một ngũ giác ()
Với : qua mỗi đỉnh có đường chéo, và tổng số đường chéo là:
Gọi ngũ giác là (các đỉnh lấy theo thứ tự). Hai đỉnh kề nhau tạo thành cạnh: . Nối các cặp đỉnh không kề nhau ta được đường chéo:
Khi vẽ đủ đường chéo này, chúng cắt nhau bên trong và tạo thành một ngôi sao năm cánh nội tiếp trong ngũ giác:
```
A
/ \
/ \
/ \
E - - - B
| \ / |
| X | (các đường chéo AC, AD, BD, BE, CE
| / \ | cắt nhau tạo ngôi sao bên trong)
D - - - C
```
Kiểm tra: mỗi đỉnh () đều xuất phát đúng đường chéo, tổng cộng đường chéo — khớp với công thức .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.