Giải Bài 3.29 trang 44 SBT Toán 8
Đề bài
Gọi là giao của ba đường cao , , của tam giác nhọn .
Dùng công thức tính diện tích tam giác để chứng minh:
Hỏi khi góc của tam giác là góc tù thì công thức đó thay đổi thế nào?
Lời giải
Nhận xét mở đầu (dùng xuyên suốt). Hai tam giác có chung một cạnh đáy thì tỉ số diện tích bằng tỉ số hai đường cao ứng với cạnh đáy đó. Ngoài ra , , , nên:
- Khoảng cách từ đến chính là ; khoảng cách từ đến chính là (vì cùng nằm trên đường cao ).
- Tương tự, khoảng cách từ và từ đến là và ; khoảng cách từ và từ đến là và .
a) Trường hợp tam giác nhọn (chứng minh đẳng thức).
Xét hai tam giác và có chung đáy , hai đường cao hạ xuống lần lượt là và . Do đó:
Tương tự, hai tam giác và chung đáy (đường cao và ):
và hai tam giác và chung đáy (đường cao và ):
Vì tam giác nhọn nên trực tâm nằm trong tam giác. Khi đó ba tam giác , , ghép lại vừa đúng bằng tam giác :
Cộng ba tỉ số trên:
Vậy (đpcm).
b) Khi góc là góc tù, công thức thay đổi thế nào?
Khi tù, trực tâm nằm ngoài tam giác (về phía bên kia cạnh so với trước), và lúc này chính đỉnh lại nằm bên trong tam giác . Do đó tam giác được chia thành ba phần:
Các tỉ số diện tích (tỉ số đường cao) vẫn giữ nguyên như trên:
Chia đẳng thức cho :
Chuyển vế, ta được công thức mới:
Như vậy số hạng ứng với đường cao kẻ từ đỉnh tù (tức ) vẫn mang dấu , còn hai số hạng kia đổi sang dấu . (Lúc này vì ở xa hơn .)
Kiểm tra lại bằng số (ví dụ tù). Lấy : nên tù. Tính được trực tâm và . Khi đó , , . Thử lại: . Đúng công thức mới.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.