Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 15 trang 71 SBT Toán 7

Bài tập ôn tập chương   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Chứng minh rằng nếu tam giác ABCABC có đường trung tuyến xuất phát từ AA bằng một nửa cạnh BCBC thì tam giác đó vuông tại đỉnh AA.

b) Cho đoạn thẳng ABAB. Hãy nêu một cách sử dụng kết quả của câu a để vẽ đường thẳng vuông góc với ABAB tại AA (bằng thước và compa).

Lời giải

a) Gọi MM là trung điểm của cạnh BCBC, khi đó AMAM là đường trung tuyến xuất phát từ AA.

Theo giả thiết: AM=12BCAM = \dfrac{1}{2}BC.

Vì MM là trung điểm của BCBC nên MB=MC=12BCMB = MC = \dfrac{1}{2}BC.

Do đó: AM=MB=MCAM = MB = MC.

- Tam giác MABMAB có MA=MBMA = MB nên nó cân tại MM, suy ra MAB^=MBA^=B^\widehat{MAB} = \widehat{MBA} = \widehat{B}.
- Tam giác MACMAC có MA=MCMA = MC nên nó cân tại MM, suy ra MAC^=MCA^=C^\widehat{MAC} = \widehat{MCA} = \widehat{C}.

Mà tia AMAM nằm giữa hai tia ABAB và ACAC nên:
BAC^=MAB^+MAC^=B^+C^.\widehat{BAC} = \widehat{MAB} + \widehat{MAC} = \widehat{B} + \widehat{C}.

Xét tổng ba góc trong tam giác ABCABC:
A^+B^+C^=180∘.\widehat{A} + \widehat{B} + \widehat{C} = 180^\circ.

Thay B^+C^=A^\widehat{B} + \widehat{C} = \widehat{A} vào, ta được:
A^+A^=180∘  ⇒  2A^=180∘  ⇒  A^=90∘.\widehat{A} + \widehat{A} = 180^\circ \;\Rightarrow\; 2\widehat{A} = 180^\circ \;\Rightarrow\; \widehat{A} = 90^\circ.

Vậy tam giác ABCABC vuông tại đỉnh AA (đpcm).

b) Cho đoạn thẳng ABAB. Ta dựng đường thẳng vuông góc với ABAB tại AA như sau:

1. Lấy một điểm OO tùy ý nằm ngoài đường thẳng ABAB.
2. Dùng compa vẽ đường tròn tâm OO, bán kính OAOA. Đường tròn này cắt đường thẳng ABAB tại điểm thứ hai, gọi là DD (ngoài điểm AA).
3. Kẻ đường thẳng DODO, kéo dài cắt đường tròn tại điểm CC đối xứng với DD qua OO (tức DCDC là đường kính).

Khi đó, trong tam giác DACDAC:
- OO là trung điểm của DCDC (vì OD=OCOD = OC cùng là bán kính), nên AOAO là đường trung tuyến xuất phát từ AA.
- AO=OD=OC=12DCAO = OD = OC = \dfrac{1}{2}DC, tức đường trung tuyến từ AA bằng một nửa cạnh DCDC.

Theo kết quả câu a), tam giác DACDAC vuông tại AA, nghĩa là AC⊥ADAC \perp AD. Vì DD nằm trên đường thẳng ABAB nên ADAD chính là đường thẳng ABAB.

Vậy đường thẳng ACAC là đường thẳng cần dựng: nó vuông góc với ABAB tại AA.

Đáp số

đpcmDựng đường tròn tâm OO (ngoài ABAB) bán kính OAOA cắt ABAB tại DD; kẻ đường kính DCDC; khi đó AC⊥ABAC \perp AB tại AA

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.