Giải Bài 14 trang 70 SBT Toán 7
Đề bài
Tròn đưa cho Vuông một tờ giấy, trên đó có vẽ điểm và hai đường thẳng và không đi qua , cho biết hai đường thẳng và không song song với nhau (giao điểm của và nằm ngoài tờ giấy). Tròn đố Vuông vẽ được đường thẳng đi qua sao cho ba đường thẳng đồng quy. Sau một hồi suy nghĩ, Vuông làm như sau (H.3):
– Vẽ đường thẳng đi qua và vuông góc với . Đường thẳng này cắt tại .
– Vẽ đường thẳng đi qua và vuông góc với . Đường thẳng này cắt tại .
Vuông khẳng định rằng đường thẳng cần vẽ chính là đường thẳng đi qua và vuông góc với .
Em hãy giải thích tại sao Vuông lại khẳng định như vậy.
Hình 3: Điểm C ở giữa tờ giấy. Hai đường thẳng a (phía trên, chếch lên) và b (phía dưới) không song song, giao điểm nằm ngoài tờ giấy. Qua C vẽ hai đường vuông góc hạ xuống a (tại điểm A, đoạn CA vuông góc với a) và xuống b (tại điểm B, đoạn CB vuông góc với b), ký hiệu góc vuông tại A và B. Đường thẳng c đi qua C. Các đường nét đứt thể hiện cách dựng đường vuông góc.
Lời giải
Phân tích. Gọi là giao điểm của hai đường thẳng và (điểm nằm ngoài tờ giấy). Vì và không song song nên tồn tại. Khi đó ba đường thẳng đồng quy có nghĩa là đường thẳng phải đi qua .
Ta sẽ chứng minh: đường thẳng đi qua và vuông góc với chính là đường thẳng đi qua , từ đó suy ra điều Vuông khẳng định.
Xét tam giác .
Theo cách dựng của Vuông:
- Đường thẳng đi qua vuông góc với cắt tại , nên . Mà cạnh nằm trên đường thẳng , do đó . Vậy là đường cao kẻ từ đỉnh của tam giác .
- Đường thẳng đi qua vuông góc với cắt tại , nên . Mà cạnh nằm trên đường thẳng , do đó . Vậy là đường cao kẻ từ đỉnh của tam giác .
Áp dụng tính chất ba đường cao của tam giác.
Hai đường cao kẻ từ và từ của tam giác cùng đi qua điểm , nên là giao điểm của hai đường cao, tức là trực tâm của tam giác .
Mà ba đường cao của một tam giác cùng đi qua một điểm (đồng quy tại trực tâm). Do đó đường cao kẻ từ đỉnh cũng phải đi qua .
Đường cao kẻ từ là đường thẳng đi qua và vuông góc với cạnh . Vì nó đi qua nên nó chính là đường thẳng , và ta có .
Kết luận.
Như vậy, đường thẳng đi qua và vuông góc với chính là đường thẳng — đường thẳng này đi qua . Mà là giao điểm của và , nên đường thẳng đó đi qua , tức ba đường thẳng đồng quy tại .
Vì thế Vuông khẳng định đường thẳng cần vẽ là đường thẳng đi qua và vuông góc với (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.