Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.60 trang 23 SBT Toán 11

Bài tập cuối chương VI

Đề bài

Cent âm nhạc là một đơn vị trong thang lôgarit của cao độ hoặc khoảng tương đối. Một quãng tám bằng 1 200 cent. Công thức xác định chênh lệch khoảng thời gian (tính bằng cent) giữa hai nốt nhạc có tần số aa và bb là
n=1 200⋅log⁡2ab.n = 1\,200 \cdot \log_2 \dfrac{a}{b}.
(Theo Algebra 2, NXB MacGraw-Hill, 2008)
a) Tìm khoảng thời gian tính bằng cent khi tần số thay đổi từ 443 Hz về 415 Hz.

b) Giả sử khoảng thời gian là 55 cent và tần số đầu là 225 Hz, hãy tìm tần số cuối cùng.

Lời giải

Công thức đã cho: chênh lệch (tính bằng cent) giữa hai nốt có tần số aa và bb là
n=1 200⋅log⁡2ab.n = 1\,200\cdot\log_2\dfrac{a}{b}.

a) Tần số thay đổi từ a=443a = 443 Hz về b=415b = 415 Hz. Thay vào công thức:
n=1 200⋅log⁡2443415.n = 1\,200\cdot\log_2\dfrac{443}{415}.
Ta có 443415≈1,0675\dfrac{443}{415}\approx 1,0675, nên
n=1 200⋅log⁡21,0675≈1 200⋅0,09420≈113,04.n = 1\,200\cdot\log_2 1,0675 \approx 1\,200\cdot 0,09420 \approx 113,04.
Vậy chênh lệch xấp xỉ 113113 cent.

*Kiểm tra:* log⁡2443415=ln⁡(443/415)ln⁡2≈0,065300,69315≈0,09420\log_2\dfrac{443}{415}=\dfrac{\ln(443/415)}{\ln 2}\approx\dfrac{0,06530}{0,69315}\approx 0,09420; nhân 1 2001\,200 được ≈113,04\approx 113,04 cent (hợp lí).

b) Biết n=55n = 55 cent và tần số đầu a=225a = 225 Hz, tìm tần số cuối bb. Thay vào công thức:
55=1 200⋅log⁡2225b.55 = 1\,200\cdot\log_2\dfrac{225}{b}.
Suy ra
log⁡2225b=551 200=11240≈0,045833,\log_2\dfrac{225}{b} = \dfrac{55}{1\,200} = \dfrac{11}{240}\approx 0,045833,
do đó
225b=211240≈20,045833≈1,03228.\dfrac{225}{b} = 2^{\frac{11}{240}} \approx 2^{0,045833} \approx 1,03228.
Vậy
b=2251,03228≈217,96 (Hz).b = \dfrac{225}{1,03228} \approx 217,96 \text{ (Hz)}.
Tần số cuối cùng xấp xỉ 218218 Hz.

*Kiểm tra:* với b≈217,96b\approx 217,96 thì 1 200⋅log⁡2225217,96≈1 200⋅0,04583≈551\,200\cdot\log_2\dfrac{225}{217,96}\approx 1\,200\cdot 0,04583\approx 55 cent (đúng).

Đáp số

n ≈ 113,04 centb ≈ 217,96 Hz (≈ 218 Hz)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.