Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.60 trang 70 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương IV

Đề bài

Trên cạnh BCBC của tam giác ABCABC lấy các điểm M,NM, N, không trùng với BB và CC sao cho BM=MN=NCBM = MN = NC.

a) Chứng minh rằng hai tam giác ABCABC và AMNAMN có cùng trọng tâm.

b) Gọi GG là trọng tâm của tam giác ABCABC. Đặt GB→=u⃗\overrightarrow{GB} = \vec{u} và GC→=v⃗\overrightarrow{GC} = \vec{v}. Hãy biểu thị các vectơ sau qua hai vectơ u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v}: GA→,GM→,GN→\overrightarrow{GA}, \overrightarrow{GM}, \overrightarrow{GN}.

Lời giải

a) Chứng minh tam giác ABCABC và tam giác AMNAMN có cùng trọng tâm.

Gọi GG là trọng tâm tam giác ABCABC, khi đó:
GA→+GB→+GC→=0⃗.\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = \vec{0}.

Vì M, NM,\,N nằm trên BCBC với BM=MN=NC=13BCBM = MN = NC = \dfrac{1}{3}BC nên:
BM→=13BC→,BN→=23BC→.\overrightarrow{BM} = \frac{1}{3}\overrightarrow{BC}, \qquad \overrightarrow{BN} = \frac{2}{3}\overrightarrow{BC}.

Ta tính tổng GM→+GN→\overrightarrow{GM} + \overrightarrow{GN} theo GB→, GC→\overrightarrow{GB},\,\overrightarrow{GC}:
GM→=GB→+BM→=GB→+13BC→,\overrightarrow{GM} = \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{BM} = \overrightarrow{GB} + \frac{1}{3}\overrightarrow{BC},
GN→=GB→+BN→=GB→+23BC→.\overrightarrow{GN} = \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{BN} = \overrightarrow{GB} + \frac{2}{3}\overrightarrow{BC}.

Cộng lại và dùng BC→=GC→−GB→\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{GC} - \overrightarrow{GB}:
GM→+GN→=2GB→+BC→=2GB→+(GC→−GB→)=GB→+GC→.\overrightarrow{GM} + \overrightarrow{GN} = 2\overrightarrow{GB} + \overrightarrow{BC} = 2\overrightarrow{GB} + \left(\overrightarrow{GC} - \overrightarrow{GB}\right) = \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC}.

Do đó:
GA→+GM→+GN→=GA→+GB→+GC→=0⃗.\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GM} + \overrightarrow{GN} = \overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = \vec{0}.

Đẳng thức GA→+GM→+GN→=0⃗\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GM} + \overrightarrow{GN} = \vec{0} chứng tỏ GG cũng chính là trọng tâm của tam giác AMNAMN.

Vậy hai tam giác ABCABC và AMNAMN có cùng trọng tâm GG (đpcm).

b) Biểu thị GA→, GM→, GN→\overrightarrow{GA},\,\overrightarrow{GM},\,\overrightarrow{GN} qua u⃗=GB→\vec{u} = \overrightarrow{GB} và v⃗=GC→\vec{v} = \overrightarrow{GC}.

*Vectơ GA→\overrightarrow{GA}:* Vì GG là trọng tâm tam giác ABCABC nên GA→+GB→+GC→=0⃗\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = \vec{0}, suy ra:
GA→=−(GB→+GC→)=−u⃗−v⃗.\overrightarrow{GA} = -\left(\overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC}\right) = -\vec{u} - \vec{v}.

*Vectơ GM→\overrightarrow{GM}:* Từ GM→=GB→+13BC→\overrightarrow{GM} = \overrightarrow{GB} + \dfrac{1}{3}\overrightarrow{BC} và BC→=GC→−GB→=v⃗−u⃗\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{GC} - \overrightarrow{GB} = \vec{v} - \vec{u}:
GM→=u⃗+13(v⃗−u⃗)=23u⃗+13v⃗.\overrightarrow{GM} = \vec{u} + \frac{1}{3}\left(\vec{v} - \vec{u}\right) = \frac{2}{3}\vec{u} + \frac{1}{3}\vec{v}.

*Vectơ GN→\overrightarrow{GN}:* Tương tự, GN→=GB→+23BC→\overrightarrow{GN} = \overrightarrow{GB} + \dfrac{2}{3}\overrightarrow{BC}:
GN→=u⃗+23(v⃗−u⃗)=13u⃗+23v⃗.\overrightarrow{GN} = \vec{u} + \frac{2}{3}\left(\vec{v} - \vec{u}\right) = \frac{1}{3}\vec{u} + \frac{2}{3}\vec{v}.

*Kiểm tra:* GM→+GN→=u⃗+v⃗=−GA→\overrightarrow{GM} + \overrightarrow{GN} = \vec{u} + \vec{v} = -\overrightarrow{GA}, phù hợp với kết quả câu a).

Đáp số

đpcmGA→=−u⃗−v⃗\overrightarrow{GA} = -\vec{u} - \vec{v}; GM→=23u⃗+13v⃗\overrightarrow{GM} = \dfrac{2}{3}\vec{u} + \dfrac{1}{3}\vec{v}; GN→=13u⃗+23v⃗\overrightarrow{GN} = \dfrac{1}{3}\vec{u} + \dfrac{2}{3}\vec{v}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.