Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.37 trang 47 SBT Toán 10

Bài 22. Ba đường conic

Đề bài

Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất theo quỹ đạo là một đường elip với tâm Trái Đất là một tiêu điểm. Độ dài trục lớn, độ dài trục nhỏ của quỹ đạo lần lượt là 768 800 km và 767 640 km. Tìm khoảng cách lớn nhất và bé nhất từ tâm của Trái Đất đến Mặt Trăng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 47 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ một đường elip biểu diễn quỹ đạo Mặt Trăng. Tâm Trái Đất (một chấm tròn lớn) nằm tại một tiêu điểm của elip, hơi lệch về bên phải tâm elip. Mặt Trăng (chấm tròn nhỏ) nằm trên đường elip phía dưới. Trục lớn (trục ngang) được ghi kích thước 768800 km, trục nhỏ (trục dọc) được ghi kích thước 767640 km.

Lời giải

Thiết lập bài toán.

Chọn hệ trục toạ độ sao cho quỹ đạo elip có phương trình chính tắc:
x2a2+y2b2=1(a>b>0).\dfrac{x^2}{a^2}+\dfrac{y^2}{b^2}=1\quad(a>b>0).

Theo đề bài:
- Độ dài trục lớn 2a=768 8002a = 768\,800 km ⇒a=384 400\Rightarrow a = 384\,400 km.
- Độ dài trục nhỏ 2b=767 6402b = 767\,640 km ⇒b=383 820\Rightarrow b = 383\,820 km.

Tính tiêu cự cc.

Ta có c2=a2−b2=(a−b)(a+b)c^2 = a^2 - b^2 = (a-b)(a+b).

c2=(384 400−383 820)(384 400+383 820)=580⋅768 220=445 567 600.c^2 = (384\,400 - 383\,820)(384\,400 + 383\,820) = 580 \cdot 768\,220 = 445\,567\,600.

Do đó c=445 567 600≈21 108,5c = \sqrt{445\,567\,600} \approx 21\,108{,}5 km.

Tìm khoảng cách lớn nhất và bé nhất.

Tâm Trái Đất nằm tại một tiêu điểm của elip. Với một điểm MM chạy trên elip, khoảng cách từ MM đến một tiêu điểm FF đạt:
- giá trị lớn nhất khi MM trùng đỉnh xa tiêu điểm đó (viễn điểm): a+ca + c;
- giá trị bé nhất khi MM trùng đỉnh gần tiêu điểm đó (cận điểm): a−ca - c.

Vậy:

Khoảng cách lớn nhất (Mặt Trăng ở viễn điểm):
a+c≈384 400+21 108,5=405 508,5 km.a + c \approx 384\,400 + 21\,108{,}5 = 405\,508{,}5 \text{ km}.

Khoảng cách bé nhất (Mặt Trăng ở cận điểm):
a−c≈384 400−21 108,5=363 291,5 km.a - c \approx 384\,400 - 21\,108{,}5 = 363\,291{,}5 \text{ km}.

Kiểm tra lại: (a+c)+(a−c)=2a=768 800(a+c)+(a-c)=2a=768\,800 km == độ dài trục lớn (đúng); (a+c)−(a−c)=2c≈42 217(a+c)-(a-c)=2c\approx 42\,217 km =2445 567 600=2\sqrt{445\,567\,600} (đúng).

Đáp số

Khoảng cách lớn nhất ≈405 508,5\approx 405\,508{,}5 kmKhoảng cách bé nhất ≈363 291,5\approx 363\,291{,}5 km

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.