Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.57 trang 26 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa vào đồ thị của hàm số y=ax2+bx+cy = ax^2 + bx + c, hãy xác định dấu của các hệ số aa, bb, cc trong mỗi trường hợp dưới đây.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 26 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bốn đồ thị parabol:
a) Parabol quay xuống (bề lõm hướng xuống), đỉnh nằm phía trên trục hoành và lệch sang trái trục tung; cắt trục hoành tại hai điểm (một âm, một dương); cắt trục tung tại điểm dương.
b) Parabol quay lên (bề lõm hướng lên), đỉnh nằm phía dưới trục hoành và lệch sang phải trục tung; cắt trục hoành tại hai điểm dương; cắt trục tung tại điểm dương.
c) Parabol quay lên (bề lõm hướng lên), đỉnh nằm phía dưới trục hoành và lệch sang trái trục tung (gốc O nằm bên phải đỉnh); cắt trục tung tại điểm âm.
d) Parabol quay xuống (bề lõm hướng xuống), toàn bộ đồ thị nằm dưới trục hoành, đỉnh lệch sang phải trục tung; cắt trục tung tại điểm âm.

Lời giải

Cơ sở lí thuyết. Với y=ax2+bx+cy = ax^2 + bx + c:
- Dấu của aa: bề lõm hướng lên thì a>0a>0, bề lõm hướng xuống thì a<0a<0.
- Dấu của cc: cc là tung độ giao điểm của đồ thị với trục OyOy (vì khi x=0x=0 thì y=cy=c); giao điểm ở trên OxOx thì c>0c>0, ở dưới thì c<0c<0.
- Dấu của bb: hoành độ đỉnh là xI=−b2ax_I = -\dfrac{b}{2a}. Biết dấu của aa và dấu của xIx_I (đỉnh ở bên trái trục OyOy thì xI<0x_I<0, bên phải thì xI>0x_I>0) ta suy ra dấu của bb.

a) Bề lõm hướng xuống nên a<0a<0.
Đồ thị cắt OyOy tại điểm có tung độ dương nên c>0c>0.
Đỉnh lệch sang trái trục OyOy nên xI=−b2a<0x_I=-\dfrac{b}{2a}<0. Do a<0a<0 nên 2a<02a<0; để −b2a<0-\dfrac{b}{2a}<0 thì −b>0-b>0, tức b<0b<0.
Vậy a<0, b<0, c>0a<0,\ b<0,\ c>0.

b) Bề lõm hướng lên nên a>0a>0.
Đồ thị cắt OyOy tại điểm có tung độ dương nên c>0c>0.
Đỉnh lệch sang phải trục OyOy nên xI=−b2a>0x_I=-\dfrac{b}{2a}>0. Do a>0a>0 nên 2a>02a>0; để −b2a>0-\dfrac{b}{2a}>0 thì −b>0-b>0, tức b<0b<0.
Vậy a>0, b<0, c>0a>0,\ b<0,\ c>0.

c) Bề lõm hướng lên nên a>0a>0.
Đồ thị cắt OyOy tại điểm có tung độ âm nên c<0c<0.
Đỉnh lệch sang trái trục OyOy (gốc OO nằm bên phải đỉnh) nên xI=−b2a<0x_I=-\dfrac{b}{2a}<0. Do a>0a>0 nên 2a>02a>0; để −b2a<0-\dfrac{b}{2a}<0 thì −b<0-b<0, tức b>0b>0.
Vậy a>0, b>0, c<0a>0,\ b>0,\ c<0.

d) Bề lõm hướng xuống nên a<0a<0.
Đồ thị cắt OyOy tại điểm có tung độ âm nên c<0c<0.
Đỉnh lệch sang phải trục OyOy nên xI=−b2a>0x_I=-\dfrac{b}{2a}>0. Do a<0a<0 nên 2a<02a<0; để −b2a>0-\dfrac{b}{2a}>0 thì −b<0-b<0, tức b>0b>0.
Vậy a<0, b>0, c<0a<0,\ b>0,\ c<0.

Đáp số

a) a<0, b<0, c>0a<0,\ b<0,\ c>0b) a>0, b<0, c>0a>0,\ b<0,\ c>0c) a>0, b>0, c<0a>0,\ b>0,\ c<0d) a<0, b>0, c<0a<0,\ b>0,\ c<0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.