Giải Bài 6.26 trang 18 SBT Toán 10
Đề bài
Một viên đạn pháo được bắn ra khỏi nòng pháo với vận tốc ban đầu 500 m/s, hợp với phương ngang một góc bằng 45°. Biết rằng khi bỏ qua sức cản của không khí, quỹ đạo chuyển động của một vật ném xiên sẽ tuân theo phương trình:
,
trong đó là khoảng cách (tính bằng mét) vật bay được theo phương ngang, vận tốc ban đầu của vật hợp với phương ngang một góc và m/s là gia tốc trọng trường.
a) Viết phương trình chuyển động của viên đạn.
b) Để viên đạn bay qua một ngọn núi cao 4 000 mét thì khẩu pháo phải đặt cách chân núi một khoảng cách bao xa?
Lời giải
a) Viết phương trình chuyển động của viên đạn.
Thay m/s, và m/s vào phương trình quỹ đạo.
Ta có nên và .
- Hệ số của :
- Hệ số của : .
Vậy phương trình chuyển động của viên đạn là:
b) Khoảng cách đặt khẩu pháo để viên đạn bay qua ngọn núi cao 4 000 m.
Gọi (mét) là khoảng cách theo phương ngang từ khẩu pháo đến ngọn núi. Để viên đạn bay qua được ngọn núi cao 4 000 m thì tại vị trí đó độ cao của viên đạn phải không nhỏ hơn 4 000 m, tức là:
Chuyển vế:
Xét tam thức bậc hai với .
Tính biệt thức:
Tam thức có hai nghiệm:
Do đó:
Vì nên khi nằm giữa hai nghiệm:
Kết luận: Để viên đạn bay qua được ngọn núi cao 4 000 m, khẩu pháo phải được đặt cách chân núi một khoảng từ khoảng 4 967 m đến khoảng 20 543 m.
*Kiểm tra:* Tại m: m (đúng). Khi nằm trong khoảng trên, m nên viên đạn vượt qua đỉnh núi.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.