Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.32 trang 65 SBT Toán 10

Bài 9. Tích của một vectơ với một số

Đề bài

Cho hai vectơ a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} thoả mãn ∣a⃗∣=6|\vec{a}|=6, ∣b⃗∣=8|\vec{b}|=8 và ∣a⃗+b⃗∣=10|\vec{a}+\vec{b}|=10.

a) Tính tích vô hướng a⃗⋅(a⃗+b⃗)\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b}).

b) Tính số đo của góc giữa hai vectơ a⃗\vec{a} và a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b}.

Lời giải

Phân tích ban đầu. Từ giả thiết ∣a⃗∣=6|\vec{a}|=6, ∣b⃗∣=8|\vec{b}|=8, ∣a⃗+b⃗∣=10|\vec{a}+\vec{b}|=10, ta bình phương vô hướng đẳng thức độ dài:
∣a⃗+b⃗∣2=(a⃗+b⃗)⋅(a⃗+b⃗)=∣a⃗∣2+2 a⃗⋅b⃗+∣b⃗∣2.|\vec{a}+\vec{b}|^2=(\vec{a}+\vec{b})\cdot(\vec{a}+\vec{b})=|\vec{a}|^2+2\,\vec{a}\cdot\vec{b}+|\vec{b}|^2.
Thay số: 102=62+2 a⃗⋅b⃗+8210^2=6^2+2\,\vec{a}\cdot\vec{b}+8^2, tức 100=36+2 a⃗⋅b⃗+64100=36+2\,\vec{a}\cdot\vec{b}+64.

Suy ra 2 a⃗⋅b⃗=02\,\vec{a}\cdot\vec{b}=0, do đó a⃗⋅b⃗=0\vec{a}\cdot\vec{b}=0.

a) Tính a⃗⋅(a⃗+b⃗)\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b}).

Áp dụng tính chất phân phối của tích vô hướng:
a⃗⋅(a⃗+b⃗)=a⃗⋅a⃗+a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣2+a⃗⋅b⃗=62+0=36.\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b})=\vec{a}\cdot\vec{a}+\vec{a}\cdot\vec{b}=|\vec{a}|^2+\vec{a}\cdot\vec{b}=6^2+0=36.

Vậy a⃗⋅(a⃗+b⃗)=36\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b})=36.

b) Tính góc giữa a⃗\vec{a} và a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b}.

Gọi φ\varphi là góc giữa hai vectơ a⃗\vec{a} và a⃗+b⃗\vec{a}+\vec{b}. Theo công thức tích vô hướng:
cos⁡φ=a⃗⋅(a⃗+b⃗)∣a⃗∣⋅∣a⃗+b⃗∣=366⋅10=3660=0,6.\cos\varphi=\dfrac{\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b})}{|\vec{a}|\cdot|\vec{a}+\vec{b}|}=\dfrac{36}{6\cdot 10}=\dfrac{36}{60}=0{,}6.

Suy ra φ≈53∘8′\varphi\approx 53^\circ 8'.

Kiểm tra lại. Vì a⃗⋅b⃗=0\vec{a}\cdot\vec{b}=0 nên a⃗⊥b⃗\vec{a}\perp\vec{b}; với ∣a⃗∣=6|\vec{a}|=6, ∣b⃗∣=8|\vec{b}|=8 ta có ∣a⃗+b⃗∣=62+82=10|\vec{a}+\vec{b}|=\sqrt{6^2+8^2}=10 (đúng giả thiết). Các kết quả a⃗⋅(a⃗+b⃗)=36\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b})=36 và cos⁡φ=0,6\cos\varphi=0{,}6 phù hợp.

Đáp số

a⃗⋅(a⃗+b⃗)=36\vec{a}\cdot(\vec{a}+\vec{b})=36cos⁡φ=0,6\cos\varphi=0{,}6, suy ra φ≈53∘8′\varphi\approx 53^\circ 8'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.