Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.26 trang 59 SBT Toán 10

Bài 8. Tổng và hiệu của hai vectơ

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy cho hai điểm C(1;6)C(1; 6) và D(11;2)D(11; 2).

a) Tìm toạ độ của điểm EE thuộc trục tung sao cho vectơ EC→+ED→\overrightarrow{EC} + \overrightarrow{ED} có độ dài ngắn nhất.

b) Tìm toạ độ của điểm FF thuộc trục hoành sao cho ∣2FC→+3FD→∣\left|2\overrightarrow{FC} + 3\overrightarrow{FD}\right| đạt giá trị nhỏ nhất.

c) Tìm tập hợp các điểm MM sao cho ∣MC→+MD→∣=CD\left|\overrightarrow{MC} + \overrightarrow{MD}\right| = CD.

Lời giải

Cho C(1;6)C(1; 6) và D(11;2)D(11; 2). Gọi II là trung điểm của CDCD:

I(1+112;6+22)=I(6;4).I\left(\frac{1+11}{2};\frac{6+2}{2}\right)=I(6; 4).

Độ dài CD=(11−1)2+(2−6)2=100+16=116=229.CD=\sqrt{(11-1)^2+(2-6)^2}=\sqrt{100+16}=\sqrt{116}=2\sqrt{29}.

a) Vì II là trung điểm CDCD nên theo quy tắc trung điểm:
EC→+ED→=2EI→ ⇒ ∣EC→+ED→∣=2EI.\overrightarrow{EC}+\overrightarrow{ED}=2\overrightarrow{EI}\ \Rightarrow\ \left|\overrightarrow{EC}+\overrightarrow{ED}\right|=2EI.

Độ dài này ngắn nhất khi EIEI ngắn nhất. Vì EE thuộc trục tung nên E(0;y)E(0; y), và
EI2=(6−0)2+(4−y)2=36+(y−4)2≥36.EI^2=(6-0)^2+(4-y)^2=36+(y-4)^2\ge 36.

Dấu bằng xảy ra khi y=4y=4 (khi đó EE là hình chiếu của II trên trục tung). Vậy E(0;4)E(0; 4), và giá trị nhỏ nhất của độ dài là 2⋅6=12.2\cdot 6=12.

b) Tìm điểm KK sao cho 2KC→+3KD→=0⃗2\overrightarrow{KC}+3\overrightarrow{KD}=\vec{0}. Khi đó 5OK→=2OC→+3OD→5\overrightarrow{OK}=2\overrightarrow{OC}+3\overrightarrow{OD}:
K=2C+3D5=(2⋅1+3⋅115;2⋅6+3⋅25)=(355;185)=K(7;3,6).K=\frac{2C+3D}{5}=\left(\frac{2\cdot 1+3\cdot 11}{5};\frac{2\cdot 6+3\cdot 2}{5}\right)=\left(\frac{35}{5};\frac{18}{5}\right)=K(7; 3{,}6).

Với mọi điểm FF:
2FC→+3FD→=2(FK→+KC→)+3(FK→+KD→)=5FK→+(2KC→+3KD→)=5FK→.2\overrightarrow{FC}+3\overrightarrow{FD}=2(\overrightarrow{FK}+\overrightarrow{KC})+3(\overrightarrow{FK}+\overrightarrow{KD})=5\overrightarrow{FK}+(2\overrightarrow{KC}+3\overrightarrow{KD})=5\overrightarrow{FK}.

Suy ra ∣2FC→+3FD→∣=5FK\left|2\overrightarrow{FC}+3\overrightarrow{FD}\right|=5FK, nhỏ nhất khi FKFK nhỏ nhất. Vì FF thuộc trục hoành nên F(x;0)F(x; 0) và
FK2=(x−7)2+(3,6)2≥(3,6)2.FK^2=(x-7)^2+(3{,}6)^2\ge (3{,}6)^2.

Dấu bằng xảy ra khi x=7x=7 (khi đó FF là hình chiếu của KK trên trục hoành). Vậy F(7;0)F(7; 0), giá trị nhỏ nhất là 5⋅3,6=18.5\cdot 3{,}6=18.

c) Vì II là trung điểm CDCD nên MC→+MD→=2MI→\overrightarrow{MC}+\overrightarrow{MD}=2\overrightarrow{MI}, do đó
∣MC→+MD→∣=2MI.\left|\overrightarrow{MC}+\overrightarrow{MD}\right|=2MI.

Điều kiện ∣MC→+MD→∣=CD\left|\overrightarrow{MC}+\overrightarrow{MD}\right|=CD trở thành
2MI=CD=229 ⇒ MI=29=CD2.2MI=CD=2\sqrt{29}\ \Rightarrow\ MI=\sqrt{29}=\frac{CD}{2}.

Vậy tập hợp các điểm MM là đường tròn tâm I(6;4)I(6; 4) (trung điểm của CDCD), bán kính R=29=CD2.R=\sqrt{29}=\dfrac{CD}{2}.

Đáp số

E(0; 4)F(7; 0)Đường tròn tâm I(6; 4) là trung điểm CD, bán kính R = √29 = CD/2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.