Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.17 trang 54 SBT Toán 10

Bài 7. Các khái niệm mở đầu

Đề bài

Cho lục giác ABCDEFABCDEF. Gọi MM, NN, PP, QQ, RR, SS theo thứ tự là trung điểm của các cạnh ABAB, BCBC, CDCD, DEDE, EFEF, FAFA. Chứng minh rằng hai tam giác MPRMPR và NQSNQS có cùng trọng tâm.

Lời giải

Cách làm: Dùng công thức vị trí trung điểm và trọng tâm theo một điểm gốc OO tuỳ ý.

Chọn một điểm OO bất kì làm gốc. Nhắc lại hai kết quả đã học:

- Nếu MM là trung điểm của đoạn XYXY thì OM⃗=12(OX⃗+OY⃗)\vec{OM}=\dfrac12\left(\vec{OX}+\vec{OY}\right).
- Nếu GG là trọng tâm tam giác XYZXYZ thì OG⃗=13(OX⃗+OY⃗+OZ⃗)\vec{OG}=\dfrac13\left(\vec{OX}+\vec{OY}+\vec{OZ}\right).

Bước 1. Tính tổng các vectơ vị trí của MM, PP, RR.

Vì MM, PP, RR lần lượt là trung điểm của ABAB, CDCD, EFEF nên:
OM⃗=12(OA⃗+OB⃗),OP⃗=12(OC⃗+OD⃗),OR⃗=12(OE⃗+OF⃗).\vec{OM}=\frac12\left(\vec{OA}+\vec{OB}\right),\quad \vec{OP}=\frac12\left(\vec{OC}+\vec{OD}\right),\quad \vec{OR}=\frac12\left(\vec{OE}+\vec{OF}\right).

Cộng lại:
OM⃗+OP⃗+OR⃗=12(OA⃗+OB⃗+OC⃗+OD⃗+OE⃗+OF⃗).(1)\vec{OM}+\vec{OP}+\vec{OR}=\frac12\left(\vec{OA}+\vec{OB}+\vec{OC}+\vec{OD}+\vec{OE}+\vec{OF}\right). \quad (1)

Bước 2. Tính tổng các vectơ vị trí của NN, QQ, SS.

Vì NN, QQ, SS lần lượt là trung điểm của BCBC, DEDE, FAFA nên:
ON⃗=12(OB⃗+OC⃗),OQ⃗=12(OD⃗+OE⃗),OS⃗=12(OF⃗+OA⃗).\vec{ON}=\frac12\left(\vec{OB}+\vec{OC}\right),\quad \vec{OQ}=\frac12\left(\vec{OD}+\vec{OE}\right),\quad \vec{OS}=\frac12\left(\vec{OF}+\vec{OA}\right).

Cộng lại:
ON⃗+OQ⃗+OS⃗=12(OA⃗+OB⃗+OC⃗+OD⃗+OE⃗+OF⃗).(2)\vec{ON}+\vec{OQ}+\vec{OS}=\frac12\left(\vec{OA}+\vec{OB}+\vec{OC}+\vec{OD}+\vec{OE}+\vec{OF}\right). \quad (2)

Bước 3. So sánh và kết luận.

Từ (1)(1) và (2)(2) ta thấy hai vế phải bằng nhau, do đó:
OM⃗+OP⃗+OR⃗=ON⃗+OQ⃗+OS⃗.\vec{OM}+\vec{OP}+\vec{OR}=\vec{ON}+\vec{OQ}+\vec{OS}.

Gọi G1G_1 là trọng tâm tam giác MPRMPR và G2G_2 là trọng tâm tam giác NQSNQS. Khi đó:
OG1⃗=13(OM⃗+OP⃗+OR⃗)=13(ON⃗+OQ⃗+OS⃗)=OG2⃗.\vec{OG_1}=\frac13\left(\vec{OM}+\vec{OP}+\vec{OR}\right)=\frac13\left(\vec{ON}+\vec{OQ}+\vec{OS}\right)=\vec{OG_2}.

Vậy OG1⃗=OG2⃗\vec{OG_1}=\vec{OG_2}, suy ra G1≡G2G_1\equiv G_2.

Do đó hai tam giác MPRMPR và NQSNQS có cùng trọng tâm (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.