Giải Bài 2.26 trang 27 SBT Toán 10
Đề bài
Biểu diễn miền nghiệm của các hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn sau trên mặt phẳng toạ độ:
a) ;
b) ;
c) .
Lời giải
## a)
Vẽ các đường thẳng và xác định nửa mặt phẳng nghiệm của từng bất phương trình:
- : đường thẳng (nét liền), lấy nửa mặt phẳng bên phải trục tung (kể cả biên).
- : đường thẳng (nét liền), lấy nửa mặt phẳng bên trái (kể cả biên).
- : đường thẳng (nét đứt), lấy nửa mặt phẳng phía trên trục hoành (không kể biên).
- : đường thẳng (nét đứt). Thử : , nên lấy nửa mặt phẳng không chứa gốc toạ độ (không kể biên).
Tìm các đỉnh của miền nghiệm:
- Giao của và : , được .
- Giao của và : , được .
- Giao của và : được .
Kết luận: Miền nghiệm là miền tam giác với , , , trong đó bỏ đi hai cạnh (trên đường ) và (trên đường ) vì các bất phương trình tương ứng là bất phương trình ngặt; cạnh (trên đường , ứng với ) thuộc miền nghiệm. Ba đỉnh , , không thuộc miền nghiệm.
##
b)
Vẽ các đường thẳng và xác định nửa mặt phẳng nghiệm của từng bất phương trình:
- : đường thẳng (nét liền), lấy nửa mặt phẳng phía trên (kể cả biên).
- : đường thẳng (nét liền), lấy nửa mặt phẳng phía dưới (kể cả biên).
- : đường thẳng (nét liền). Thử : (đúng), lấy nửa mặt phẳng chứa gốc toạ độ (kể cả biên).
- : đường thẳng (nét liền). Thử : (đúng), lấy nửa mặt phẳng chứa gốc toạ độ (kể cả biên).
Tìm các đỉnh của miền nghiệm:
- Giao của và : , được .
- Giao của và : , được .
- Giao của và : , được .
- Giao của và : , được .
Kết luận: Miền nghiệm là miền hình thang với , , , , kể cả các cạnh (vì cả bốn bất phương trình đều không ngặt).
##
c)
Chia hai vế của bất phương trình thứ hai cho , ta được:
Mặt khác, bất phương trình thứ ba cho .
Như vậy nếu là nghiệm của hệ thì biểu thức vừa nhận giá trị âm, vừa nhận giá trị không nhỏ hơn — điều này mâu thuẫn. Do đó không tồn tại điểm nào thoả mãn đồng thời các bất phương trình của hệ.
Kết luận: Hệ vô nghiệm; miền nghiệm là tập rỗng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.