Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 2.25 trang 27 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương II

Đề bài

Biểu diễn miền nghiệm của các bất phương trình bậc nhất hai ẩn sau trên mặt phẳng toạ độ:

a) x+y≥−4x + y \geq -4;

b) 2x−y≤52x - y \leq 5;

c) x+2y<0x + 2y < 0;

d) −x+2y>0-x + 2y > 0.

Lời giải

a) x+y≥−4x + y \geq -4

- Vẽ đường thẳng Δ1:x+y=−4\Delta_1: x + y = -4. Đường này đi qua hai điểm (−4;0)(-4; 0) và (0;−4)(0; -4).
- Lấy điểm O(0;0)O(0; 0) không thuộc Δ1\Delta_1, thay vào: 0+0=0≥−40 + 0 = 0 \geq -4 (đúng).
- Vậy miền nghiệm là nửa mặt phẳng chứa gốc OO, kể cả đường thẳng Δ1\Delta_1 (vì có dấu ≥\geq, biên liền nét).

b) 2x−y≤52x - y \leq 5

- Vẽ đường thẳng Δ2:2x−y=5\Delta_2: 2x - y = 5. Đường này đi qua hai điểm (52;0)\left(\dfrac{5}{2}; 0\right) và (0;−5)(0; -5).
- Lấy điểm O(0;0)O(0; 0) không thuộc Δ2\Delta_2, thay vào: 2⋅0−0=0≤52\cdot 0 - 0 = 0 \leq 5 (đúng).
- Vậy miền nghiệm là nửa mặt phẳng chứa gốc OO, kể cả đường thẳng Δ2\Delta_2 (dấu ≤\leq, biên liền nét).

c) x+2y<0x + 2y < 0

- Vẽ đường thẳng Δ3:x+2y=0\Delta_3: x + 2y = 0. Đường này đi qua gốc O(0;0)O(0; 0) và điểm (2;−1)(2; -1).
- Vì Δ3\Delta_3 đi qua OO nên ta chọn điểm khác, lấy M(0;1)M(0; 1), thay vào: 0+2⋅1=2<00 + 2\cdot 1 = 2 < 0 (sai).
- Vậy miền nghiệm là nửa mặt phẳng không chứa điểm M(0;1)M(0; 1) (phía chứa điểm (−1;0)(-1; 0)), không kể đường thẳng Δ3\Delta_3 (dấu <<, biên nét đứt).

d) −x+2y>0-x + 2y > 0

- Vẽ đường thẳng Δ4:−x+2y=0\Delta_4: -x + 2y = 0. Đường này đi qua gốc O(0;0)O(0; 0) và điểm (2;1)(2; 1).
- Vì Δ4\Delta_4 đi qua OO nên ta chọn điểm khác, lấy M(0;1)M(0; 1), thay vào: −0+2⋅1=2>0-0 + 2\cdot 1 = 2 > 0 (đúng).
- Vậy miền nghiệm là nửa mặt phẳng chứa điểm M(0;1)M(0; 1), không kể đường thẳng Δ4\Delta_4 (dấu >>, biên nét đứt).

Đáp số

Nửa mặt phẳng bờ x+y=−4x+y=-4 (kể cả bờ, nét liền) chứa gốc OONửa mặt phẳng bờ 2x−y=52x-y=5 (kể cả bờ, nét liền) chứa gốc OONửa mặt phẳng bờ x+2y=0x+2y=0 (không kể bờ, nét đứt) chứa điểm (−1;0)(-1;0)Nửa mặt phẳng bờ −x+2y=0-x+2y=0 (không kể bờ, nét đứt) chứa điểm (0;1)(0;1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.