Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 2.8 trang 23 SBT Toán 10

Bài 4. Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức F(x;y)=4x−3yF(x; y) = 4x - 3y trên miền nghiệm của hệ bất phương trình {x+y≥−4x+y≤5x−y≤5x−y≥−4.\begin{cases} x + y \geq -4 \\ x + y \leq 5 \\ x - y \leq 5 \\ x - y \geq -4. \end{cases}

Lời giải

Bước 1. Xác định miền nghiệm của hệ (miền SS).

Miền nghiệm của hệ là phần mặt phẳng thỏa mãn đồng thời bốn bất phương trình, được giới hạn bởi bốn đường thẳng:
d1:x+y=−4,d2:x+y=5,d3:x−y=5,d4:x−y=−4.d_1: x+y=-4,\quad d_2: x+y=5,\quad d_3: x-y=5,\quad d_4: x-y=-4.

Đây là một miền đa giác lồi (miền đóng, bị chặn). Tọa độ các đỉnh là giao điểm của các cặp đường thẳng kề nhau:

- d1∩d4: {x+y=−4x−y=−4⇒A(−4; 0).d_1\cap d_4:\ \begin{cases} x+y=-4\\ x-y=-4\end{cases}\Rightarrow A(-4;\,0).
- d1∩d3: {x+y=−4x−y=5⇒B(0,5; −4,5).d_1\cap d_3:\ \begin{cases} x+y=-4\\ x-y=5\end{cases}\Rightarrow B(0{,}5;\,-4{,}5).
- d2∩d3: {x+y=5x−y=5⇒C(5; 0).d_2\cap d_3:\ \begin{cases} x+y=5\\ x-y=5\end{cases}\Rightarrow C(5;\,0).
- d2∩d4: {x+y=5x−y=−4⇒D(0,5; 4,5).d_2\cap d_4:\ \begin{cases} x+y=5\\ x-y=-4\end{cases}\Rightarrow D(0{,}5;\,4{,}5).

Vậy miền nghiệm SS là tứ giác ABCDABCD với bốn đỉnh A(−4;0)A(-4;0), B(0,5;−4,5)B(0{,}5;-4{,}5), C(5;0)C(5;0), D(0,5;4,5)D(0{,}5;4{,}5).

Bước 2. Áp dụng tính chất: F(x;y)=4x−3yF(x;y)=4x-3y đạt giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất tại một trong các đỉnh của miền SS.

Tính giá trị của FF tại từng đỉnh:

- Tại A(−4;0): F=4⋅(−4)−3⋅0=−16.A(-4;0):\ F=4\cdot(-4)-3\cdot 0=-16.
- Tại B(0,5;−4,5): F=4⋅0,5−3⋅(−4,5)=2+13,5=15,5.B(0{,}5;-4{,}5):\ F=4\cdot 0{,}5-3\cdot(-4{,}5)=2+13{,}5=15{,}5.
- Tại C(5;0): F=4⋅5−3⋅0=20.C(5;0):\ F=4\cdot 5-3\cdot 0=20.
- Tại D(0,5;4,5): F=4⋅0,5−3⋅4,5=2−13,5=−11,5.D(0{,}5;4{,}5):\ F=4\cdot 0{,}5-3\cdot 4{,}5=2-13{,}5=-11{,}5.

Bước 3. Kết luận.

So sánh bốn giá trị −16; 15,5; 20; −11,5-16;\ 15{,}5;\ 20;\ -11{,}5, ta được:

- Giá trị lớn nhất của FF là F=20F=20, đạt được tại đỉnh C(5;0)C(5;0).
- Giá trị nhỏ nhất của FF là F=−16F=-16, đạt được tại đỉnh A(−4;0)A(-4;0).

Đáp số

GTLN của F là 20 tại (5; 0)GTNN của F là -16 tại (-4; 0)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.