Giải Bài 6.1 trang 7 SBT Toán 10
Đề bài
Xét hai đại lượng $x$, $y$ phụ thuộc vào nhau theo các hệ thức dưới đây. Những trường hợp nào thì $y$ là một hàm số của $x$?
a) $x^2 + y = 4$;
b) $4x + 2y = 6$;
c) $x + y^2 = 4$;
d) $x - y^3 = 0$.
Lời giải
Nhắc lại: $y$ là một hàm số của $x$ nếu với mỗi giá trị của $x$ ta xác định được duy nhất một giá trị tương ứng của $y$.
a) $x^2 + y = 4$
Rút $y$ theo $x$: $y = 4 - x^2$.
Với mỗi giá trị của $x$, biểu thức $4 - x^2$ cho đúng một giá trị của $y$. Vậy $y$ là một hàm số của $x$.
b) $4x + 2y = 6$
Rút $y$ theo $x$: $2y = 6 - 4x$, suy ra $y = 3 - 2x$.
Với mỗi giá trị của $x$, ta được đúng một giá trị của $y$. Vậy $y$ là một hàm số của $x$.
c) $x + y^2 = 4$
Rút ra: $y^2 = 4 - x$, suy ra $y = \pm\sqrt{4 - x}$ (với $x \le 4$).
Chẳng hạn với $x = 0$ thì $y^2 = 4$, cho hai giá trị $y = 2$ và $y = -2$. Như vậy có giá trị của $x$ ứng với nhiều hơn một giá trị của $y$. Vậy $y$ không là một hàm số của $x$.
d) $x - y^3 = 0$
Rút ra: $y^3 = x$, suy ra $y = \sqrt[3]{x}$.
Mỗi số thực $x$ có đúng một căn bậc ba, nên với mỗi giá trị của $x$ ta được duy nhất một giá trị của $y$. Vậy $y$ là một hàm số của $x$.
Kết luận: Các trường hợp a), b),
d) thì $y$ là một hàm số của $x$; trường hợp
c) thì không.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.