Giải Bài tập 2 trang 34 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Tìm đọc một số văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên và văn bản thông tin giới thiệu một bộ phim. Ghi vào nhật kí đọc sách nội dung chính và cách triển khai nội dung trong văn bản thông tin (chẳng hạn theo trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng, các đối tượng được phân loại,…); hiệu quả biểu đạt của phương tiện phi ngôn ngữ; suy nghĩ của em về mối liên hệ giữa thông tin trong văn bản với những vấn đề của xã hội đương đại.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn chung: Đây là bài tập đọc mở rộng, yêu cầu em tự tìm đọc văn bản thông tin và ghi vào *nhật kí đọc sách*. Dưới đây là hai mẫu nhật kí đọc hoàn chỉnh (một văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên, một văn bản giới thiệu bộ phim) để em tham khảo cách ghi; khi làm, em thay bằng văn bản mình thực sự đọc.
---
a) Nhật kí đọc văn bản thông tin GIẢI THÍCH MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN
- Tên văn bản / nguồn: *Vì sao có hiện tượng nhật thực và nguyệt thực?* (bài đọc trên sách/báo khoa học phổ thông).
- Nội dung chính: Văn bản giải thích nguyên nhân và cơ chế xảy ra hiện tượng nhật thực (Mặt Trăng che khuất Mặt Trời khi ba thiên thể Mặt Trời – Mặt Trăng – Trái Đất thẳng hàng) và nguyệt thực (Trái Đất che khuất ánh sáng Mặt Trời chiếu tới Mặt Trăng); đồng thời cho biết vì sao hiện tượng này không xảy ra thường xuyên.
- Cách triển khai nội dung: Văn bản triển khai chủ yếu theo quan hệ nhân quả – nêu hiện tượng rồi lần lượt chỉ ra nguyên nhân (vị trí tương đối và chuyển động của các thiên thể) dẫn đến kết quả (hiện tượng che khuất). Kết hợp với cách phân loại đối tượng: tách riêng *nhật thực* và *nguyệt thực* để giải thích từng loại.
- Hiệu quả của phương tiện phi ngôn ngữ: Các hình vẽ sơ đồ mô phỏng vị trí Mặt Trời – Mặt Trăng – Trái Đất và đường đi của tia sáng giúp người đọc hình dung trực quan cơ chế che khuất mà lời văn khó diễn đạt hết; số liệu và mũi tên chỉ hướng làm thông tin chính xác, dễ hiểu, tăng tính thuyết phục.
- Suy nghĩ về mối liên hệ với vấn đề xã hội đương đại: Hiểu đúng bản chất khoa học của các hiện tượng tự nhiên giúp con người ngày nay bài trừ mê tín dị đoan (coi nhật thực là điềm gở), hình thành tư duy khoa học và thái độ chủ động quan sát, bảo vệ sức khỏe (không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời khi nhật thực). Đây là biểu hiện của việc phổ biến tri thức khoa học trong đời sống hiện đại.
---
b) Nhật kí đọc văn bản thông tin GIỚI THIỆU MỘT BỘ PHIM
- Tên văn bản / nguồn: Bài giới thiệu phim hoạt hình *Đi tìm Nemo* (trên trang giới thiệu phim / tạp chí điện ảnh).
- Nội dung chính: Văn bản giới thiệu về bộ phim: tên phim, thể loại, đạo diễn/hãng sản xuất, nội dung cốt truyện (hành trình người cha cá hề đi tìm con), những giá trị và thông điệp của phim (tình cha con, lòng dũng cảm, tình bạn) và lí do nên xem.
- Cách triển khai nội dung: Văn bản triển khai theo mức độ quan trọng kết hợp phân loại các đối tượng/khía cạnh: trước tiên giới thiệu thông tin khái quát (tên phim, thể loại, giải thưởng), sau đó đến nội dung – ý nghĩa – diễn xuất/hình ảnh, cuối cùng là đánh giá chung. Phần cốt truyện lại được kể theo trật tự thời gian diễn biến của phim.
- Hiệu quả của phương tiện phi ngôn ngữ: Áp phích (poster) phim, hình ảnh các nhân vật, điểm số đánh giá đi kèm giúp người đọc dễ nhận diện bộ phim, cảm nhận được không khí, màu sắc và sức hấp dẫn của phim trước khi xem; hình ảnh minh họa còn khơi gợi hứng thú, bổ sung cho phần lời giới thiệu.
- Suy nghĩ về mối liên hệ với vấn đề xã hội đương đại: Những bài giới thiệu phim giúp người xem hiện nay lựa chọn sản phẩm giải trí phù hợp, lành mạnh giữa vô vàn phim ảnh trên mạng; thông điệp về tình cảm gia đình, lòng dũng cảm trong phim vẫn có ý nghĩa giáo dục với giới trẻ, nhắc nhở về những giá trị nhân văn trong nhịp sống bận rộn, nhiều cám dỗ của xã hội hiện đại.
---
Lưu ý khi tự làm: Em nên chọn văn bản mình đã đọc thật, ghi trung thực cảm nhận của bản thân; mỗi mục (nội dung chính – cách triển khai – phương tiện phi ngôn ngữ – suy nghĩ liên hệ) nên viết thành đoạn ngắn, rõ ý.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.