Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 42 SBT Ngữ văn 8

Bài 5. Những câu chuyện hài   Gợi ý trả lời

Đề bài

(NÓI VÀ NGHE) Từ bài viết đã hoàn thành ở bài tập 2 (phần Viết), em hãy lập dàn ý cho bài nói và luyện tập trình bày.

Gợi ý trả lời

Lưu ý về yêu cầu: Đây là bài tập phần Nói và nghe của Bài 5. Từ bài viết nghị luận đã hoàn thành ở phần Viết (trình bày ý kiến về *một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại*), em chuyển hóa nội dung ấy thành dàn ý bài nói rồi luyện tập trình bày. Dưới đây minh họa với đề tài "Thói lạm dụng điện thoại thông minh (nghiện mạng xã hội)" — một thói xấu rất phổ biến hiện nay; em có thể thay bằng đúng vấn đề mình đã viết.

### a) Lập dàn ý cho bài nói

1. Mở đầu
- Chào thầy cô và các bạn, giới thiệu tên và vấn đề sẽ trình bày.
- Nêu vấn đề một cách ấn tượng (có thể bằng câu hỏi, con số, hoặc một tình huống quen thuộc): *"Đã bao giờ bạn vừa thức dậy đã với tay tìm điện thoại chưa?"* → dẫn vào thói lạm dụng điện thoại thông minh trong xã hội hiện đại.
- Nêu khái quát ý kiến của em: đây là một thói xấu cần được nhìn nhận và điều chỉnh.

2. Nội dung chính (trình bày theo trình tự ý kiến – lí lẽ – bằng chứng)

*Ý 1 — Giải thích và biểu hiện:*
- Thế nào là lạm dụng điện thoại / nghiện mạng xã hội: dùng quá mức, mất kiểm soát, lúc nào cũng "dán mắt" vào màn hình.
- Biểu hiện: ăn cơm, đi học, trước khi ngủ đều cầm điện thoại; lo lắng, bồn chồn khi không có mạng; lướt vô thức hàng giờ.

*Ý 2 — Tác hại (lí lẽ + bằng chứng):*
- Về sức khỏe: hại mắt, mất ngủ, ít vận động.
- Về học tập: xao nhãng, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ.
- Về tình cảm, giao tiếp: xa cách người thân, bạn bè; sống "ảo", ngại giao tiếp trực tiếp.
- Đưa bằng chứng gần gũi: một ví dụ bản thân/bạn bè, một con số khảo sát mà em đã dùng trong bài viết.

*Ý 3 — Nguyên nhân:*
- Sức hấp dẫn của trò chơi, mạng xã hội; thiếu tự chủ; cha mẹ, nhà trường chưa định hướng kịp thời.

*Ý 4 — Giải pháp / lời khuyên:*
- Tự đặt giới hạn thời gian dùng điện thoại; thay bằng đọc sách, chơi thể thao, trò chuyện cùng gia đình.
- Dùng điện thoại đúng mục đích, đúng lúc.

3. Kết thúc
- Khẳng định lại ý kiến: lạm dụng điện thoại là thói xấu cần sửa; công nghệ chỉ tốt khi ta làm chủ nó.
- Gửi thông điệp / lời kêu gọi ngắn gọn và cảm ơn người nghe đã lắng nghe, mời trao đổi.

###

b) Luyện tập trình bày

- Chuyển từ văn viết sang văn nói: không đọc nguyên bài viết; chỉ dựa vào dàn ý (gạch đầu dòng, từ khóa), diễn đạt thành câu nói tự nhiên, ngắn gọn, dễ nghe.
- Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ: giọng nói rõ ràng, có nhấn nhá; nét mặt, ánh mắt hướng về người nghe; cử chỉ tay phù hợp; có thể dùng tranh ảnh, sơ đồ hoặc slide minh họa.
- Canh thời gian (thường 3–5 phút): phân bổ hợp lí, dành phần trọng tâm cho tác hại và giải pháp.
- Luyện trước gương hoặc với người thân/bạn bè, ghi âm lại để nghe và chỉnh sửa những chỗ nói vấp, nói nhanh.
- Dự kiến câu hỏi người nghe có thể nêu và chuẩn bị trả lời; giữ thái độ tự tin, lịch sự khi trao đổi, phản hồi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.