Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 3 trang 31 SBT Ngữ văn 8

Bài tập 6 (đọc hiểu văn bản thông tin: Chim di cư xác định phương hướng như thế nào?)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em suy nghĩ như thế nào về vấn đề giải thích một hiện tượng tự nhiên được thể hiện qua hai câu sau: "Tuy nhiên, quan điểm này đã trở nên lỗi thời và dần bị bác bỏ.", "Có một số giả thuyết đối với việc điều hướng của loài chim, nhưng không có câu trả lời nào chắc chắn."?
(văn bản: Chim di cư xác định phương hướng như thế nào? (Nhi Nguyễn, báo điện tử Dân trí, ngày 13/11/2020))

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu đề bài

Đề yêu cầu em nêu suy nghĩ về *cách tác giả giải thích một hiện tượng tự nhiên* (chim di cư xác định phương hướng), được thể hiện qua hai câu:
- (1) "Tuy nhiên, quan điểm này đã trở nên lỗi thời và dần bị bác bỏ."
- (2) "Có một số giả thuyết đối với việc điều hướng của loài chim, nhưng không có câu trả lời nào chắc chắn."

Đây là văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên, nên cần nhìn hai câu ấy ở góc độ *thái độ khoa học* của người viết.

a) Ý nghĩa của hai câu văn trong việc giải thích hiện tượng tự nhiên

- Câu (1) cho thấy nhận thức khoa học không đứng yên: một quan điểm từng được công nhận vẫn có thể "trở nên lỗi thời" và "bị bác bỏ" khi có bằng chứng mới. Việc giải thích một hiện tượng tự nhiên là một quá trình luôn được bổ sung, điều chỉnh, chứ không phải chân lí đóng khung, bất biến.
- Câu (2) cho thấy sự *trung thực và thận trọng* của người viết: tồn tại nhiều giả thuyết khác nhau nhưng "không có câu trả lời nào chắc chắn". Tác giả không áp đặt một kết luận tuyệt đối mà thừa nhận giới hạn hiểu biết hiện thời của con người.

b) Suy nghĩ của em về vấn đề giải thích hiện tượng tự nhiên

- Em nhận thấy giải thích một hiện tượng tự nhiên phải dựa trên *cơ sở khoa học, bằng chứng và tinh thần khách quan*, không nên vội kết luận chắc chắn khi chứng cứ chưa đầy đủ.
- Khoa học là một hành trình khám phá: những điều hôm nay cho là đúng có thể ngày mai bị thay thế bởi hiểu biết mới. Vì vậy, thái độ đúng đắn là *khiêm tốn, cởi mở, biết hoài nghi hợp lí* và sẵn sàng tiếp nhận cái mới.
- Cách viết của tác giả (dùng "tuy nhiên", "một số giả thuyết", "không có câu trả lời nào chắc chắn") thể hiện tính chính xác, thận trọng, tôn trọng sự thật — đó cũng là điều làm nên độ tin cậy của một văn bản thông tin.
- Bài học rút ra: trước mọi hiện tượng tự nhiên, con người cần tìm tòi, kiểm chứng, không nhẹ dạ tin vào cách giải thích thiếu căn cứ (mê tín, suy đoán cảm tính), đồng thời không ngừng học hỏi để mở rộng hiểu biết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.