Giải Nói và nghe – Bài tập 1 trang 27 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Trong những năm gần đây, trước sự hấp dẫn của các loại hình giải trí đa phương tiện, thói quen đọc sách của nhiều người đã giảm sút nghiêm trọng. Em hãy lập dàn ý cho bài nói thể hiện suy nghĩ của mình về vấn đề trên.
Gợi ý trả lời
## Bài tập 1 (trang 28) — Lập dàn ý bài nói
Vấn đề: Trước sự hấp dẫn của các loại hình giải trí đa phương tiện, thói quen đọc sách của nhiều người đã giảm sút nghiêm trọng.
### a) Mở đầu
- Nêu vấn đề và thu hút sự chú ý của người nghe: Trong thời đại công nghệ số, bên cạnh những tiện ích to lớn, chúng ta đang chứng kiến một thực trạng đáng lo ngại — văn hóa đọc, thói quen đọc sách đang dần mai một.
- Nêu cảm nhận, suy nghĩ chung của bản thân: Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc vì nó liên quan trực tiếp đến sự phát triển trí tuệ và tâm hồn của mỗi người, nhất là với giới trẻ.
###
b) Triển khai
Ý 1 — Giải thích, nêu thực trạng:
- "Thói quen đọc sách" là việc đọc được duy trì thường xuyên, trở thành nhu cầu tự thân; "giải trí đa phương tiện" là các hình thức như mạng xã hội, video ngắn, trò chơi điện tử, phim ảnh trực tuyến…
- Thực trạng: nhiều người, đặc biệt là học sinh, dành phần lớn thời gian cho điện thoại, mạng xã hội; số người đọc sách và lượng sách đọc trung bình mỗi năm còn thấp; sách thường bị "lãng quên" trên giá.
Ý 2 — Nguyên nhân:
- Các phương tiện giải trí số hấp dẫn, nhanh, tiện lợi, kích thích thị giác, dễ tiếp cận hơn so với việc đọc đòi hỏi kiên nhẫn và tập trung.
- Nhịp sống bận rộn, con người thiếu thời gian và sự tĩnh tâm cần thiết để đọc.
- Một bộ phận chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của việc đọc; thiếu môi trường, thói quen đọc được hình thành từ gia đình, nhà trường.
Ý 3 — Hậu quả / tác hại:
- Hạn chế vốn tri thức, khả năng tư duy sâu, trí tưởng tượng và năng lực ngôn ngữ.
- Dễ tiếp nhận thông tin hời hợt, một chiều, thiếu khả năng chọn lọc, suy ngẫm.
- Làm nghèo đời sống tinh thần, giảm khả năng đồng cảm và bồi dưỡng tâm hồn mà sách mang lại.
Ý 4 — Bàn luận, giải pháp:
- Khẳng định không phủ nhận lợi ích của phương tiện số, nhưng cần dung hòa, không để chúng lấn át việc đọc.
- Giải pháp: mỗi người tự xây dựng kế hoạch đọc, chọn sách phù hợp; gia đình và nhà trường tạo thói quen, không gian đọc (tủ sách, thư viện, "giờ đọc"); tổ chức các hoạt động khuyến đọc (ngày hội đọc sách, câu lạc bộ sách); kết hợp đọc sách giấy và sách điện tử một cách hợp lí.
- Liên hệ bản thân: tự nhắc nhở dành thời gian mỗi ngày cho việc đọc, coi đọc sách là một người bạn đồng hành.
###
c) Kết thúc
- Khẳng định lại ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và sự cần thiết phải gìn giữ, phát triển văn hóa đọc.
- Gửi thông điệp, lời kêu gọi tới người nghe: Hãy để sách trở lại là một phần trong cuộc sống; mỗi cuốn sách được mở ra là một cánh cửa tri thức được mở ra.
*Lưu ý khi trình bày bài nói:* nói rõ ràng, có cảm xúc; kết hợp ngôn ngữ cơ thể, ánh mắt; có thể dùng số liệu, hình ảnh minh họa và tương tác với người nghe để tăng sức thuyết phục.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.