Giải Viết – Bài tập 2 trang 27 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Viết bài văn phân tích đoạn trích Những ngôi sao xa xôi của nhà văn Lê Minh Khuê trong SGK (tr. 42 – 47).
(văn bản: Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê))
Gợi ý trả lời
# Phân tích đoạn trích *Những ngôi sao xa xôi* của Lê Minh Khuê
## a) Mở bài
Lê Minh Khuê thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ. Bà từng là thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn, nên những trang viết về chiến tranh của bà vừa chân thực, vừa thấm đẫm chất trữ tình. Truyện ngắn *Những ngôi sao xa xôi* (1971) là một trong những tác phẩm đặc sắc nhất của bà. Đoạn trích trong SGK (tr. 42 – 47) đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn và tinh thần của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, tiêu biểu là nhân vật Phương Định.
##
b) Thân bài
### Hoàn cảnh sống và chiến đấu
Ba cô gái – Phương Định, Nho và chị Thao – làm thành một tổ trinh sát mặt đường. Họ ở trong một cái hang dưới chân cao điểm, giữa vùng trọng điểm bắn phá ác liệt của máy bay Mĩ. Công việc của họ đầy nguy hiểm: khi có bom nổ thì chạy lên đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Công việc ấy đòi hỏi sự bình tĩnh, lòng dũng cảm và luôn phải đối mặt với cái chết. Chính trong hoàn cảnh khốc liệt đó, vẻ đẹp của các nhân vật càng ngời sáng.
### Vẻ đẹp chung của ba cô gái
- Tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm: Dù biết công việc phá bom luôn kề cận cái chết, họ vẫn hoàn thành nhiệm vụ với thái độ bình thản, coi đó là việc quen thuộc hằng ngày.
- Tình đồng đội gắn bó, yêu thương: Khi Nho bị thương, chị Thao và Phương Định lo lắng, chăm sóc chu đáo, thể hiện tình cảm chị em keo sơn.
- Tâm hồn trẻ trung, mơ mộng, lạc quan yêu đời: Giữa bom đạn, họ vẫn thích làm đẹp, thích hát, thích mưa đá, giữ được nét hồn nhiên của tuổi trẻ.
### Nhân vật Phương Định (nhân vật trung tâm)
- Một cô gái Hà Nội giàu mơ mộng: Phương Định là người kể chuyện (ngôi thứ nhất), hay nhớ về Hà Nội, về mẹ, về những kỉ niệm êm đềm thời học sinh. Cô có ý thức về vẻ đẹp của mình nhưng kín đáo, tế nhị.
- Dũng cảm, gan dạ trong công việc phá bom: Cảnh Phương Định phá bom được miêu tả rất tỉ mỉ. Tâm lí cô diễn biến tự nhiên: từ căng thẳng, hồi hộp ("thần kinh căng như chão", "tim đập không rõ") đến bình tĩnh thao tác (đào đất, đặt thuốc, châm ngòi, chạy về chỗ nấp). Cô cũng từng nghĩ đến cái chết nhưng với cô điều quan trọng nhất lúc ấy là "liệu mìn có nổ, bom có nổ không".
- Giàu tình cảm đồng đội: Cô lo lắng cho chị Thao, chăm sóc Nho khi bị thương, yêu mến và cảm phục những đồng đội của mình.
- Hồn nhiên, yêu đời: Cơn mưa đá cuối đoạn trích làm Phương Định vui thích như trẻ con, khơi dậy bao kỉ niệm về Hà Nội, cho thấy một tâm hồn trong trẻo giữa chiến tranh khốc liệt.
### Đặc sắc nghệ thuật
- Ngôi kể thứ nhất (Phương Định xưng "tôi") giúp câu chuyện chân thực, tự nhiên và dễ dàng đi sâu vào thế giới nội tâm nhân vật.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sinh động, đặc biệt trong cảnh phá bom.
- Ngôn ngữ trẻ trung, giàu chất nữ tính, câu văn ngắn, nhịp nhanh phù hợp với không khí chiến trường.
- Chất trữ tình hòa quyện với hiện thực chiến tranh, làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn thế hệ trẻ Việt Nam.
##
c) Kết bài
Đoạn trích *Những ngôi sao xa xôi* đã dựng lên bức chân dung đẹp đẽ về những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn thời chống Mĩ: dũng cảm, hồn nhiên, giàu tình yêu thương và lí tưởng sống cao đẹp. Qua nhân vật Phương Định cùng nghệ thuật kể chuyện, miêu tả tâm lí đặc sắc, Lê Minh Khuê đã ngợi ca vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến. Tác phẩm giúp người đọc hôm nay thêm trân trọng, biết ơn những con người đã hi sinh tuổi xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.