Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 2 trang 29 SBT Ngữ văn 8

Bài 4. Tiếng cười trào phúng trong thơ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong hai câu thơ đầu, tác giả đã dùng những từ ngữ nào để gọi các sĩ tử? Nêu sắc thái nghĩa của các từ ngữ đó.
(văn bản: Giễu người thi đỗ (Trần Tế Xương))

Gợi ý trả lời

Hai câu thơ đầu của bài _Giễu người thi đỗ_ (Trần Tế Xương):

> Một đàn *thằng hỏng* đứng mà trông,
> *Nó* đỗ khoa này có sướng không!

a) Những từ ngữ tác giả dùng để gọi các sĩ tử

- "thằng hỏng": dùng để gọi những người đi thi mà bị trượt (hỏng thi).
- "Nó": đại từ dùng để gọi (trỏ) những người thi đỗ trong khoa thi ấy.

b) Sắc thái nghĩa của các từ ngữ đó

- "thằng hỏng": là từ ngữ mang sắc thái khẩu ngữ, suồng sã, coi thường. "Thằng" vốn là tiếng gọi thiếu tôn trọng, lại ghép với "hỏng" (trượt) nên vừa giễu cợt, chế nhạo những kẻ thi trượt, vừa có ý tự trào – bởi chính Tú Xương cũng là người long đong trong thi cử, cũng nằm trong "đàn thằng hỏng" ấy. Giọng điệu vì thế vừa cay đắng vừa hài hước.
- "Nó": là đại từ gọi người thi đỗ với sắc thái khinh thường, mỉa mai, hạ thấp. Lẽ ra người đỗ đạt phải được gọi trang trọng (ông cử, ông tú…), nhưng tác giả lại gọi trống không bằng "nó", thể hiện thái độ không coi trọng, châm biếm cái sự đỗ đạt trong buổi khoa cử nhố nhăng, buổi giao thời Hán học suy tàn.

→ Cách dùng những từ ngữ có sắc thái khẩu ngữ, suồng sã này tạo nên tiếng cười trào phúng: vừa tự giễu mình, vừa mỉa mai, phê phán cảnh khoa cử đương thời.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.