Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 1 trang 19 SBT Ngữ văn 8

NÓI VÀ NGHE   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Đêm tối dù kéo dài thế nào đi chăng nữa thì bình minh cũng sẽ luôn ló rạng. (W. Sếch-xpia)

Đêm tối dù kéo dài thế nào đi chăng nữa thì bình minh cũng sẽ luôn ló rạng.
(W. Sếch-xpia)
Lập dàn ý cho phần trình bày ý kiến của em về câu danh ngôn trên.

Gợi ý trả lời

Đề bài: Lập dàn ý cho phần trình bày ý kiến của em về câu danh ngôn: *"Đêm tối dù kéo dài thế nào đi chăng nữa thì bình minh cũng sẽ luôn ló rạng."* (W. Sếch-xpia)

Hướng dẫn: Đây là bài *Nói và nghe* dạng trình bày ý kiến về một vấn đề (một câu danh ngôn). Dàn ý cần đủ ba phần: Mở đầu – Triển khai – Kết luận, trong đó phần Triển khai phải *giải thích* câu danh ngôn, *nêu ý kiến* và *đưa lí lẽ, bằng chứng* để làm sáng tỏ.

---

### a) Mở đầu

- Chào người nghe, giới thiệu vấn đề sẽ trình bày.
- Dẫn ra câu danh ngôn của W. Sếch-xpia: *"Đêm tối dù kéo dài thế nào đi chăng nữa thì bình minh cũng sẽ luôn ló rạng."*
- Nêu khái quát ý kiến của em: đây là lời nhắn gửi về niềm tin, sự lạc quan trước những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

###

b) Triển khai

b1) Giải thích câu danh ngôn

- *Nghĩa đen:* "đêm tối" dù dài đến đâu rồi cũng qua, và "bình minh" – ánh sáng ban ngày – chắc chắn sẽ đến; đó là quy luật tự nhiên của trời đất.
- *Nghĩa bóng (hàm ẩn):*
- "Đêm tối" tượng trưng cho khó khăn, gian khổ, thất bại, đau buồn, những giai đoạn tăm tối của đời người.
- "Bình minh ló rạng" tượng trưng cho niềm vui, hi vọng, thành công, những điều tốt đẹp sẽ đến.
- *Ý nghĩa cả câu:* dù phải trải qua những ngày tháng khó khăn, tăm tối đến đâu thì con người vẫn luôn có quyền hi vọng, bởi mọi gian nan rồi sẽ qua đi và điều tốt đẹp nhất định sẽ đến. → Lời khuyên hãy sống lạc quan, vững tin.

b2) Bàn luận – khẳng định ý kiến (vì sao câu danh ngôn đúng?)

- Khó khăn, thử thách là điều tất yếu, không ai tránh khỏi trong cuộc đời; nhưng chúng chỉ mang tính tạm thời, không kéo dài mãi mãi.
- Chính niềm tin và sự lạc quan tạo cho con người sức mạnh, nghị lực để vượt qua nghịch cảnh, không gục ngã, buông xuôi.
- Sau mỗi lần vượt qua gian khó, con người trưởng thành, bản lĩnh hơn và càng trân trọng những điều tốt đẹp mình đạt được.

b3) Lí lẽ và bằng chứng

- *Trong cuộc sống:* những tấm gương vượt lên hoàn cảnh nghèo khó, bệnh tật để học tập, thành công (ví dụ: thầy Nguyễn Ngọc Ký, nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký tật nguyền hai tay vẫn kiên trì luyện viết bằng chân; các anh hùng, nhà khoa học thất bại nhiều lần rồi mới thành công).
- *Trong lịch sử:* dân tộc ta trải qua bao năm chiến tranh gian khổ, "đêm tối" nô lệ, rồi cũng đón "bình minh" độc lập, tự do.
- *Trong văn học:* hình ảnh người nông dân, người lao động trong hoàn cảnh cùng cực vẫn giữ niềm tin vào ngày mai tươi sáng.

b4) Mở rộng, lật lại vấn đề

- Lạc quan, hi vọng không có nghĩa là chờ đợi thụ động; muốn "bình minh" đến, con người phải hành động, nỗ lực, kiên trì cố gắng.
- Phê phán những người mới gặp khó khăn đã nản lòng, bi quan, buông xuôi, mất niềm tin vào cuộc sống.

###

c) Kết luận

- Khẳng định lại giá trị của câu danh ngôn: một lời động viên sâu sắc về niềm tin và sự lạc quan.
- Rút ra bài học cho bản thân: giữ vững tinh thần lạc quan, kiên trì trước khó khăn trong học tập và cuộc sống, tin rằng mọi cố gắng rồi sẽ được đền đáp.
- Cảm ơn và mời người nghe trao đổi, góp ý.

---

*(Đây là dàn ý cho phần nói – nghe nên không có "đáp số" theo nghĩa toán học; sản phẩm cần đạt là một dàn ý ba phần đầy đủ như trên.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.