Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 5.5 trang 68 SBT Ngữ văn 8

Nắng mới – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả cho rằng: "Nắng mới là một bài thơ hết sức thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng". Ý kiến này có thể hiểu như sau:
– Trước hết, cần xác định được chủ đề bài nói: Bài nói tập trung vào vấn đề sự giảm sút nghiêm trọng của thói quen đọc sách ở nhiều người trước sự thu hút của các loại hình giải trí đa phương tiện.

– Sau khi xác định được vấn đề, em lập dàn ý cho bài nói. Dàn ý bài nói cần đảm bảo một số nội dung sau:

+ Nêu vấn đề: thói quen đọc sách của nhiều người ngày càng giảm sút trước sự thu hút của các loại hình giải trí.

+ Chỉ ra thực trạng vấn đề: con người bị thu hút bởi các loại hình giải trí (phim ảnh, trò chơi điện tử, in-tơ-nét,…), bởi vậy, thời gian đọc sách của nhiều người ngày càng thu hẹp.

+ Chỉ ra nguyên nhân của vấn đề: các loại hình giải trí dễ thu hút con người, trong khi đó, đọc sách cần phải tĩnh tâm, kiên trì.

+ Đề xuất giải pháp cho vấn đề: với mỗi cá nhân, cần rèn luyện thói quen đọc sách, phát triển kĩ năng đọc sách; với xã hội, cần có những chính sách thúc đẩy văn hoá đọc, tạo ra được những cộng đồng đọc sách,…
(văn bản: Nắng mới – sự thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng (viết về bài thơ Nắng mới của Lưu Trọng Lư))

Gợi ý trả lời

Lưu ý: Phần "Ý kiến này có thể hiểu như sau" trong đề bị chép nhầm nội dung của một bài tập khác (bài nói về thói quen đọc sách), không liên quan đến văn bản *Nắng mới*. Vì vậy mình giải đúng yêu cầu thực chất của bài 5.5 (trang 69, SBT Ngữ văn 8 – KNTT): làm rõ ý kiến "*Nắng mới là một bài thơ hết sức thành thực của một tâm hồn giàu mơ mộng*".

### Mở ý: Xác định nội dung nhận định

Nhận định nêu hai phẩm chất nổi bật của bài thơ *Nắng mới* (Lưu Trọng Lư):
- Sự thành thực của cảm xúc.
- Vẻ đẹp của một tâm hồn giàu mơ mộng.

Đây chính là hai điều làm nên sức rung động của bài thơ.

### a) "Hết sức thành thực" – cảm xúc chân thật, tự nhiên

- Bài thơ viết về nỗi nhớ mẹ và kỉ niệm tuổi thơ – một tình cảm có thật, thiêng liêng, ai cũng từng trải. Tác giả không tô vẽ, không nói quá, chỉ bộc lộ đúng điều lòng mình đang cảm thấy.
- Cảm xúc bật ra tự nhiên từ những hình ảnh đời thường, gần gũi: *nắng mới*, *tiếng gà trưa*, *chiếc áo đỏ người đem phơi*, *nét cười đen nhánh sau tay áo*. Chính sự giản dị ấy khiến nỗi nhớ trở nên thật và cảm động.
- Giọng thơ nhẹ nhàng, lời thơ mộc mạc, như lời tâm tình thủ thỉ với chính mình ("*Tôi nhớ me tôi thuở thiếu thời*"). Không có sự làm dáng, cầu kì → đó là dấu hiệu của sự thành thực.

###

b) "Một tâm hồn giàu mơ mộng" – trí tưởng tượng, hoài niệm phong phú

- Chỉ từ một tín hiệu nhỏ của hiện tại (nắng mới hắt lên song, tiếng gà xao xác buổi trưa buồn), tâm hồn nhà thơ lập tức chìm vào cõi nhớ, sống lại cả một thời thơ ấu bên mẹ. Sự liên tưởng tinh tế, bất chợt ấy cho thấy một tâm hồn nhạy cảm, hay mơ mộng.
- Hình ảnh người mẹ hiện lên mờ nhòa, chập chờn như trong một giấc mơ, một kí ức xa xăm ("*Hình dáng me tôi chửa xoá mờ*") – vừa thực vừa hư ảo, mang màu sắc lãng mạn.
- Cách cảm nhận thế giới bằng cảm giác, bằng hoài niệm, biến một khoảnh khắc rất đỗi bình thường thành một không gian đầy tâm trạng → đúng là cái nhìn của một hồn thơ giàu mộng tưởng, tiêu biểu cho phong cách Thơ mới lãng mạn.

###

c) Kết ý: Hai phẩm chất hòa quyện

Chính vì thành thực nên cảm xúc trong bài có sức lay động người đọc; chính vì giàu mơ mộng nên kỉ niệm được tái hiện lung linh, giàu chất thơ. Hai yếu tố ấy thống nhất làm nên vẻ đẹp riêng của *Nắng mới*: một bài thơ nhỏ nhẹ mà ngân vang, nói hộ nỗi nhớ mẹ và niềm thương tiếc tuổi thơ trong lòng mỗi người. → Nhận định của tác giả là xác đáng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.