Giải Bài tập 1 trang 62 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Khi đọc một tác phẩm truyện, em cần nắm bắt đề tài, chủ đề, các sự kiện chính, nhân vật và đặc biệt là kiểu cốt truyện (cốt truyện đơn tuyến hay cốt truyện đa tuyến). Nếu là truyện kể có cốt truyện đa tuyến thì các mạch sự kiện sẽ phức tạp hơn, thường đặt ra những thách thức cao hơn đối với người đọc. Em có thể đặt ra và trả lời những câu hỏi để tìm hiểu các yếu tố của truyện: Chủ đề của truyện là gì? Truyện có những sự kiện chính nào (nếu là truyện kể có cốt truyện đơn tuyến)? Các mạch sự kiện chính có quan hệ với nhau ra sao (nếu là truyện kể có cốt truyện đa tuyến)? Nhân vật trong truyện gồm những ai? Nhân vật nào có tính cách đáng chú ý? Tính cách của nhân vật đó thể hiện như thế nào qua suy nghĩ, hành động, lời thoại,…? Em có thay đổi gì trong suy nghĩ, tình cảm,… sau khi đọc tác phẩm?
Hãy ghi lại đầy đủ thông tin vào nhật kí đọc sách do em tự thiết kế. Em cần ghi nhớ: Việc này không chỉ là cách hoàn thành bài tập mà còn giúp em chuẩn bị thông tin và ý tưởng để trao đổi kết quả đọc với thầy cô và các bạn trong tiết Đọc mở rộng tại lớp. Nhật kí đọc sách có thể gồm những nội dung như gợi ý dưới đây:
| NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH |
| --- |
| Ngày đọc: |
| Tên truyện, tác giả: |
| Đề tài: |
| Chủ đề: |
| Những sự kiện (hoặc mạch sự kiện) chính: |
| Các nhân vật: |
| Tính cách của nhân vật chính: |
| Các chi tiết tiêu biểu: |
| Đặc điểm của cốt truyện: |
| Sự thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm,… của em sau khi đọc tác phẩm: |
Gợi ý trả lời
NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH (bài làm tham khảo)
> *Gợi ý: Bài tập yêu cầu em tự chọn một tác phẩm truyện mình đã đọc rồi ghi lại vào nhật kí đọc sách do em tự thiết kế. Dưới đây là một mẫu nhật kí hoàn chỉnh cho truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng” (O. Hen-ri). Em hoàn toàn có thể thay bằng truyện khác (ví dụ “Lão Hạc”, “Lặng lẽ Sa Pa”, “Mắt sói”…) và điền theo đúng các cột.*
| NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH |
| --- |
| Ngày đọc: 12/11/2026 |
| Tên truyện, tác giả: *Chiếc lá cuối cùng* – O. Hen-ri (nhà văn Mỹ) |
| Đề tài: Cuộc sống của những người nghệ sĩ nghèo và tình người giữa cảnh khốn khó. |
| Chủ đề: Ca ngợi tình yêu thương, sự hi sinh cao cả giữa những con người nghèo khổ; khẳng định sức mạnh của nghệ thuật chân chính – nghệ thuật vì con người, có thể hồi sinh niềm tin và sự sống. |
| Những sự kiện chính: 1) Giôn-xi bị sưng phổi nặng, tuyệt vọng, đếm những chiếc lá thường xuân rụng và tin rằng khi chiếc lá cuối cùng rơi thì mình cũng chết. 2) Xiu lo lắng chăm sóc bạn và kể chuyện cho cụ Bơ-men nghe. 3) Sau một đêm mưa gió dữ dội, chiếc lá cuối cùng vẫn còn bám trên tường; Giôn-xi nhìn chiếc lá, dần lấy lại ý chí sống và khỏi bệnh. 4) Xiu cho Giôn-xi biết chiếc lá đó là kiệt tác cụ Bơ-men vẽ trong đêm mưa để cứu Giôn-xi, và chính cụ đã bị sưng phổi rồi qua đời. |
| Các nhân vật: Giôn-xi, Xiu, cụ Bơ-men (và bác sĩ – nhân vật phụ). |
| Tính cách của nhân vật chính: *Cụ Bơ-men* – một hoạ sĩ già nghèo, bề ngoài nóng nảy, hay cằn nhằn nhưng bên trong giàu lòng nhân ái và đức hi sinh. Cụ âm thầm vẽ chiếc lá trong đêm mưa rét để thắp lại niềm tin sống cho Giôn-xi, chấp nhận đánh đổi cả mạng sống của mình. *Giôn-xi* – từ yếu đuối, buông xuôi, tuyệt vọng đã chuyển sang nghị lực, khao khát sống. *Xiu* – giàu tình bạn, tận tuỵ, hết lòng chăm sóc Giôn-xi. |
| Các chi tiết tiêu biểu: Giôn-xi đếm lá và chờ chiếc lá cuối cùng rụng; chiếc lá thường xuân vẫn kiên cường bám trên tường sau đêm mưa bão; chi tiết cụ Bơ-men bí mật vẽ chiếc lá và đôi giày, quần áo ướt sũng của cụ; lời Xiu tiết lộ “đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men”. |
| Đặc điểm của cốt truyện: Cốt truyện đơn tuyến, xoay quanh một mạch sự kiện về bệnh tình của Giôn-xi; truyện có kết thúc đảo ngược (bất ngờ) hai lần: Giôn-xi tưởng chết lại sống, cụ Bơ-men đang khoẻ lại chết – nhờ đó làm bật lên ý nghĩa nhân văn và giá trị của chiếc lá – kiệt tác. |
| Sự thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm của em: Sau khi đọc, em thêm trân trọng tình yêu thương và sự hi sinh thầm lặng giữa con người với con người; hiểu rằng một nghĩa cử cao đẹp có thể cứu sống và làm hồi sinh niềm tin ở người khác. Em cũng nhận ra nghệ thuật chân chính phải hướng tới con người, và trong hoàn cảnh khó khăn, mỗi người cần giữ vững nghị lực sống. |
Lưu ý khi tự làm:
- Nếu chọn truyện có cốt truyện đa tuyến (nhiều mạch sự kiện song song, đan xen – ví dụ *Mắt sói*), thì ở mục cốt truyện em cần chỉ ra các mạch sự kiện và quan hệ giữa chúng, thay cho việc liệt kê một chuỗi sự kiện đơn tuyến.
- Nhật kí nên ghi trung thực cảm nhận riêng để chuẩn bị trao đổi trong tiết Đọc mở rộng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.