Giải Bài tập 8 trang 23 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: Tiếng nói là người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị. Nếu người An Nam hãnh diện giữ gìn tiếng nói của mình và ra sức làm cho tiếng nói ấy phong phú hơn để có khả năng phổ biến tại An Nam các học thuyết đạo đức và khoa học của châu Âu, việc giải phóng dân tộc An Nam chỉ còn là vấn đề thời gian. Bất cứ người An Nam nào vứt bỏ tiếng nói của mình, thì cũng đương nhiên khước từ niềm hi vọng giải phóng giống nòi. [...] Vì thế, đối với người An Nam chúng ta, từ chối tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với từ chối sự tự do của mình...
(Nguyễn An Ninh, Tiếng mẹ đẻ – nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức, dẫn theo Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr. 90)
Đọc đoạn văn sau và chọn phương án trả lời đúng cho các câu hỏi:
Dòng nào sau đây xác định đúng loại văn bản của đoạn văn?
A. Văn bản tản văn
B. Văn bản truyện
C. Văn bản nghị luận
D. Văn bản thông tin
Gợi ý trả lời
Phân tích đề:
Đoạn trích được rút từ bài *Tiếng mẹ đẻ – nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức* của Nguyễn An Ninh.
a) Nhận diện đặc điểm của đoạn văn:
- Đoạn văn nêu lên một ý kiến, quan điểm rõ ràng: tiếng nói (tiếng mẹ đẻ) là "người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập của các dân tộc", là "yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị".
- Người viết đưa ra lí lẽ để thuyết phục: nếu giữ gìn, làm giàu tiếng nói thì việc giải phóng dân tộc "chỉ còn là vấn đề thời gian"; ngược lại, vứt bỏ tiếng nói là "khước từ niềm hi vọng giải phóng giống nòi".
- Đoạn kết rút ra kết luận mang tính khẳng định: "từ chối tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với từ chối sự tự do của mình".
b) Loại trừ các phương án khác:
- A (tản văn), B (truyện): không có nhân vật, cốt truyện hay cảm xúc trữ tình tự do → loại.
- D (thông tin): không nhằm cung cấp thông tin khách quan về một sự vật, hiện tượng → loại.
- Đoạn văn dùng lí lẽ và bằng chứng để bàn luận, thuyết phục người đọc về một quan điểm → đó là đặc trưng của văn bản nghị luận.
Kết luận: Chọn phương án C. Văn bản nghị luận.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.