Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 3, câu 6 trang 15 SBT Ngữ văn 8

Bài 2. Vẻ đẹp cổ điển   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh con người trong hai câu thơ cuối được miêu tả trên nền không gian như thế nào? Hình ảnh đó thể hiện nỗi niềm tâm sự gì của nhà thơ?

Gợi ý trả lời

Hai câu thơ cuối (bài *Qua Đèo Ngang* – Bà Huyện Thanh Quan):

> *Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,*
> *Một mảnh tình riêng, ta với ta.*

a) Hình ảnh con người được miêu tả trên nền không gian:

- Không gian hiện ra qua ba hình ảnh *"trời, non, nước"* – một không gian mở ra bao la, rộng lớn, cao – xa – sâu, hùng vĩ mà hoang vắng, tĩnh lặng trong khoảnh khắc chiều tà nơi Đèo Ngang.
- Trên nền không gian mênh mông ấy, con người hiện lên qua hành động *"dừng chân đứng lại"*: lẻ loi, nhỏ bé, đơn độc giữa trời đất rộng lớn.
- Tác giả dùng nghệ thuật đối lập – tương phản: cái vô cùng, vô tận của *trời – non – nước* đặt cạnh *"một mảnh tình riêng"* bé nhỏ, khép kín. Sự tương phản ấy càng tô đậm sự cô đơn, lạc lõng của con người giữa thiên nhiên.

b) Nỗi niềm tâm sự của nhà thơ:

- Cụm từ *"ta với ta"* chỉ có một mình nhà thơ đối diện với chính mình, không có ai để san sẻ, giãi bày → diễn tả nỗi cô đơn thầm lặng, gần như tuyệt đối.
- Qua đó, bài thơ thể hiện tâm trạng buồn, nỗi niềm hoài cổ – nhớ nước, thương nhà, hoài niệm về một thời quá khứ, một triều đại đã lùi xa.
- Đó là nỗi niềm u hoài, kín đáo của một người phụ nữ trí thức phong kiến khi đứng trước cảnh vật mênh mông, xa quê, nặng lòng với non sông, đất nước.

→ Hình ảnh con người nhỏ bé, cô đơn trên nền không gian rộng lớn đã làm nổi bật tâm sự buồn thương, cô quạnh và nỗi lòng hoài cổ sâu kín của nhà thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.