Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 82 SBT Ngữ văn 8

Bài 5. Những câu chuyện hài   Gợi ý trả lời

Đề bài

Để lập dàn ý cho bài nói trình bày ý kiến về bài học được người xưa tổng kết trong câu tục ngữ, em cần:
- Xác định thái độ tán thành hay phản đối ý kiến được nêu trong câu tục ngữ Cười người chớ vội cười lâu/ Cười người hôm trước, hôm sau người cười.
- Dựa vào một số câu hỏi sau để tìm ý và lập dàn ý cho bài nói: Thế nào là “cười người”? Thế nào là “người cười”? Vì sao lại “cười người”? Vì sao không nên “cười lâu”? Mục đích của tiếng cười là gì? Em phản đối hay tán thành ý kiến được nêu trong câu tục ngữ này? Vì sao em có quan điểm như vậy?

Gợi ý trả lời

## Hướng dẫn làm bài tập 2 (trang 83) — SBT Ngữ văn 8, Kết nối tri thức

Đây là bài tập chuẩn bị cho bài nói trình bày ý kiến về câu tục ngữ *"Cười người chớ vội cười lâu / Cười người hôm trước, hôm sau người cười"*. Em thực hiện theo hai việc đề yêu cầu.

### a) Xác định thái độ: tán thành hay phản đối

→ Em TÁN THÀNH ý kiến (bài học) được nêu trong câu tục ngữ.

Lí do (nêu thành câu khẳng định rõ ràng để mở đầu bài nói):
- Câu tục ngữ khuyên con người không nên chê cười, nhạo báng người khác, bởi cuộc sống luôn đổi thay: hôm nay ta cười người thì ngày mai chính ta có thể rơi vào hoàn cảnh đáng cười như vậy, và sẽ bị người khác cười lại.
- Đây là lời khuyên đúng đắn về cách ứng xử: sống khiêm tốn, bao dung, biết tôn trọng người khác.

###

b) Tìm ý bằng cách trả lời các câu hỏi gợi ý

- Thế nào là "cười người"? → Là chê bai, nhạo báng, chế giễu lỗi lầm, thất bại hay khuyết điểm của người khác để tỏ ra mình hơn họ.
- Thế nào là "người cười"? → Là người sau này cười lại chính ta, khi ta cũng mắc sai lầm hoặc gặp cảnh ngộ tương tự.
- Vì sao lại "cười người"? → Thường do thói tự cao, thiếu cảm thông, muốn hạ thấp người khác để nâng mình lên, hoặc chỉ cười cho vui mà không nghĩ đến người bị cười.
- Vì sao không nên "cười lâu" (cười mãi)? → Vì không ai hoàn hảo; sự đời xoay vần, hôm nay cười người thì mai kia người cười ta — cười người khác chính là tự chuốc lấy cái cười về mình.
- Mục đích của tiếng cười là gì? → Tiếng cười tốt đẹp dùng để vui vẻ, châm biếm nhẹ nhàng cái xấu để sửa chữa, chứ không phải để nhục mạ, tổn thương người khác.
- Em tán thành hay phản đối? Vì sao? → Tán thành, vì câu tục ngữ dạy ta bài học sống nhân hậu, khiêm nhường, biết đặt mình vào vị trí người khác.

###

c) Lập dàn ý cho bài nói

Mở đầu:
- Dẫn ra câu tục ngữ và nêu rõ ý kiến của mình: *Em tán thành bài học mà câu tục ngữ gửi gắm — không nên vội chê cười người khác.*

Triển khai (thân bài):
1. Giải thích: "Cười người" là chê bai, nhạo báng người khác; "cười lâu", "người cười" ý nói ta cười người thì về sau bị người cười lại. → Câu tục ngữ khuyên không nên chế giễu người khác.
2. Bàn luận, nêu lí lẽ và bằng chứng:
- Cuộc sống luôn thay đổi, không ai mãi hơn người, cũng không ai không có lúc vấp ngã.
- Cười nhạo người khác thể hiện sự thiếu cảm thông, kiêu ngạo và dễ khiến ta bị cô lập, bị cười lại.
- Dẫn chứng: trong lớp, trong cuộc sống, người hay chê cười bạn bè thường không được quý mến; còn người biết cảm thông, giúp đỡ thì được yêu quý.
3. Mở rộng: Phân biệt tiếng cười ác ý (nhạo báng) với tiếng cười tích cực (châm biếm để sửa cái xấu, tiếng cười vui vẻ). Câu tục ngữ phê phán kiểu cười thứ nhất.
4. Liên hệ bản thân: Rút ra bài học: sống khiêm tốn, bao dung, biết tôn trọng người khác, không chê cười khi người khác gặp khó khăn.

Kết thúc:
- Khẳng định lại ý kiến tán thành và giá trị bài học: *Hãy biết cười đúng lúc, đừng cười nhạo người khác, để mình luôn là người sống đẹp, được mọi người yêu mến.*

> Lưu ý khi trình bày: nói to, rõ, đủ nghe; kết hợp ánh mắt, cử chỉ với người nghe; dùng từ ngữ thể hiện rõ quan điểm (tán thành / phản đối); trình bày theo đúng dàn ý và chú ý thời gian.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.