Giải Câu 2 trang 45 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: – Đó là để chào – Ông hợm hĩnh trả lời cậu. – Đó là để chào khi có người hoan hô ta. Đáng tiếc là chưa bao giờ có ai đi qua đây.
– Vậy sao? – Hoàng tử bé hỏi lại mà chẳng hiểu gì.
Đọc lại đoạn đối thoại giữa hoàng tử bé và ông hợm hĩnh và trả lời các câu hỏi:
a) Theo em, hoàng tử bé hỏi với mục đích gì?
b) Có thể xem đây là câu hỏi tu từ không? Vì sao?
Gợi ý trả lời
a) Mục đích câu hỏi của hoàng tử bé
Câu "Vậy sao?" được hoàng tử bé nói ngay sau lời ông hợm hĩnh, kèm lời dẫn "hỏi lại mà chẳng hiểu gì". Vì vậy cậu hỏi KHÔNG phải để đòi thêm thông tin, mà nhằm:
- Đáp lại, tiếp lời để duy trì cuộc đối thoại một cách lịch sự.
- Bộc lộ thái độ ngạc nhiên, băn khoăn, ngơ ngác của cậu trước thói khoe khoang kì quặc của ông ta (muốn được hoan hô ở một nơi chẳng có ai qua lại).
→ Câu hỏi vừa để tiếp lời, vừa cho thấy sự ngây thơ, hồn nhiên của hoàng tử bé trước thói hợm hĩnh của người lớn.
b) Có thể xem đây là câu hỏi tu từ không?
Không nên xem "Vậy sao?" là câu hỏi tu từ. Lí do:
- Câu hỏi tu từ tuy có hình thức nghi vấn và không cần người nghe trả lời, nhưng đặc trưng quan trọng là nó hàm chứa sẵn một ý khẳng định/phủ định hoặc nhấn mạnh mà người hỏi đã ngầm thể hiện (ví dụ: "Lẽ nào…?", "Ai mà…?").
- "Vậy sao?" không hàm chứa ý khẳng định hay phủ định nào, cũng không nhằm nhấn mạnh một điều gì. Nó chỉ là lời đáp phản xạ trong hội thoại, dùng để tiếp lời và bộc lộ sự ngỡ ngàng, khó hiểu của hoàng tử bé.
- Thêm nữa, chi tiết "chẳng hiểu gì" cho thấy cậu thật sự ngơ ngác chứ không ngầm biết trước câu trả lời — trái với bản chất của câu hỏi tu từ.
→ Vì vậy đây là câu hỏi dùng để đáp lời và bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên trong giao tiếp, không phải câu hỏi tu từ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.