Giải Bài tập 6, 1 trang 5 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: (1) Tấc đất tấc vàng.
(2) Con trâu là đầu cơ nghiệp.
(3) Dâu non ngon miệng tằm.
(4) Sao mau thì mưa, sao thưa thì nắng.
(5) Đừng tham lợi nhỏ mà bỏ nghĩa lớn.
(6) Một nghề cho chín, hơn chín mười nghề.
(Nguyễn Xuân Kính (Chủ biên) – Nguyễn Thuý Loan – Phan Lan Hương – Nguyễn Luân, Kho tàng tục ngữ người Việt (tập 1, tập 2), Sđd)
Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời câu hỏi:
Liệt kê các cặp vần ở các câu tục ngữ trên và rút ra nhận xét.
Gợi ý trả lời
Liệt kê các cặp vần (chủ yếu là vần lưng — vần ở giữa câu) trong từng câu tục ngữ:
a) *Tấc đất tấc vàng.*
→ Không có cặp vần (câu dựa vào phép lặp cấu trúc "tấc … tấc …" và phép đối, không gieo vần).
b) *Con trâu là đầu cơ nghiệp.*
→ Cặp vần: trâu – đầu (hiệp vần "âu").
c) *Dâu non ngon miệng tằm.*
→ Cặp vần: non – ngon (hiệp vần "on").
d) *Sao mau thì mưa, sao thưa thì nắng.*
→ Cặp vần: mưa – thưa (hiệp vần "ưa").
e) *Đừng tham lợi nhỏ mà bỏ nghĩa lớn.*
→ Cặp vần: nhỏ – bỏ (hiệp vần "o").
g) *Một nghề cho chín, hơn chín mười nghề.*
→ Cặp vần: chín – chín (hiệp vần "in", đồng thời là phép điệp để nhấn mạnh).
Nhận xét:
- Phần lớn các câu tục ngữ đều có gieo vần, chủ yếu là vần lưng (vần nằm ở giữa câu, giữa các tiếng gần nhau) chứ không phải vần chân.
- Các tiếng hiệp vần thường đứng cạnh hoặc gần nhau, làm cho câu tục ngữ có nhịp điệu nhịp nhàng, hài hòa, cân đối.
- Nhờ gieo vần (kết hợp với lối nói ngắn gọn, có hình ảnh) mà tục ngữ trở nên dễ đọc, dễ nghe, dễ nhớ, dễ thuộc và dễ lưu truyền trong dân gian.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.