Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 3 - 3 trang 12 SBT Ngữ văn 7

Bài 2. Khúc nhạc tâm hồn   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh sông Thương và quê hương quan họ hiện lên như thế nào trong bài thơ?
(văn bản: Chiều sông Thương (SGK tr. 56))

Gợi ý trả lời

Đề: Hình ảnh sông Thương và quê hương quan họ hiện lên như thế nào trong bài thơ *Chiều sông Thương* (Hữu Thỉnh)?

a) Hình ảnh sông Thương

- Sông Thương hiện lên vào một buổi chiều thu êm ả, thanh bình, mở ra với sắc tím của *"hoa quan họ / nở tím bên sông Thương"*. Dòng sông mang nét riêng độc đáo: *"nước vẫn nước đôi dòng"* — gợi vẻ đẹp vừa lạ vừa quen của con sông quê.
- Dòng sông được cảm nhận bằng tình cảm trìu mến, gần gũi: tác giả gọi *"ôi con sông màu nâu / ôi con sông màu biếc"* — sông đổi màu theo sắc nước, sắc trời, vừa mộc mạc (màu nâu phù sa) vừa trong trẻo, tươi tắn (màu biếc).
- Con sông gắn bó thân thiết, ân nghĩa với đời sống con người: *"dâng cho mùa sắp gặt / bồi cho mùa phôi phai"*, lặng lẽ bồi đắp phù sa cho ruộng đồng, mùa màng nơi đây.

b) Hình ảnh quê hương quan họ (vùng Kinh Bắc)

- Quê hương hiện lên trù phú, tươi đẹp trong mùa lúa chín: *"đám mây trên Việt Yên"*, *"lúa cúi mình giấu quả"*, *"ruộng bời con gió xanh"*… — một bức tranh đồng quê no ấm, đầy sức sống, thấm đượm hương vị mùa màng.
- Cảnh vật thanh bình, nên thơ: *"nắng thu đang trải đầy"*, *"đã trăng non múi bưởi"*, dòng *"mương máng"* nước trong, mạ non *"thò lá mới"*, và *"bên cầu con nghé đợi / cả chiều thu sang sông"* — gợi không gian làng quê quan họ yên ả, trữ tình.
- Đó là miền quê giàu truyền thống văn hóa (quê hương của những làn điệu dân ca quan họ), khiến cảnh sắc vừa đẹp vừa đằm thắm nghĩa tình.

c) Nhận xét chung

- Bằng những hình ảnh chọn lọc, từ ngữ gợi cảm cùng biện pháp nhân hóa, điệp ngữ (*"ôi con sông…"*), nhà thơ đã vẽ nên bức tranh sông Thương và quê hương quan họ thanh bình, trù phú, tươi đẹp.
- Qua đó bộc lộ tình yêu tha thiết, niềm tự hào và sự gắn bó sâu nặng của tác giả với dòng sông và miền quê yêu dấu của mình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.