Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 3 - 2 trang 12 SBT Ngữ văn 7

Bài 2. Khúc nhạc tâm hồn   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trừ dòng thơ đầu tiên, chữ đầu các dòng thơ còn lại ở bài thơ Chiều sông Thương không viết hoa. Theo em, đặc điểm này có tác dụng gì trong việc thể hiện cảm xúc, nội dung bài thơ?
(văn bản: Chiều sông Thương (SGK tr. 56))

Gợi ý trả lời

Nhận xét về đặc điểm hình thức

Trong bài thơ *Chiều sông Thương* (Hữu Thỉnh), chỉ có chữ đầu của dòng thơ đầu tiên được viết hoa, còn chữ đầu của tất cả các dòng thơ tiếp theo đều viết thường (không viết hoa theo quy tắc thông thường của thơ). Đây là một dụng ý nghệ thuật của tác giả.

Tác dụng của đặc điểm này:

a) Tạo sự liền mạch, trôi chảy cho dòng cảm xúc và mạch thơ: Việc không viết hoa đầu dòng khiến các dòng thơ nối tiếp nhau một cách tự nhiên, không bị ngắt quãng. Cả bài thơ như một dòng chảy cảm xúc tuôn trào liên tục, không đứt đoạn — rất phù hợp với hình tượng trung tâm là *dòng sông Thương* đang êm đềm chảy trong buổi chiều.

b) Gợi hình ảnh dòng sông và không gian buổi chiều quê hương: Cách trình bày này tạo cảm giác mềm mại, uyển chuyển như dòng nước chảy, như con sông cứ miên man chảy mãi. Nó hòa hợp với nhịp điệu khoan thai, dàn trải của cảnh vật đồng quê thanh bình mà nhà thơ miêu tả.

c) Thể hiện cảm xúc dạt dào, say đắm, tha thiết của nhân vật trữ tình: Mạch thơ không ngắt nghỉ gợi dòng tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến, yêu mến gắn bó của tác giả trước vẻ đẹp của quê hương, của dòng sông Thương. Cảm xúc như trải dài, lan tỏa theo cảnh sắc chiều quê.

d) Tạo nét độc đáo, mới lạ về hình thức: Việc phá vỡ quy tắc viết hoa đầu dòng quen thuộc góp phần tạo dấu ấn riêng, thể hiện sự sáng tạo và cá tính nghệ thuật của Hữu Thỉnh, đồng thời mời gọi người đọc đọc liền mạch để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp êm đềm, da diết của bài thơ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.