Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 4 trang 22 SBT Ngữ văn 7

Bài 3. Cội nguồn yêu thương   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Tôi chợt nảy ra một ý nghĩ bất ngờ.

– Này các cậu ơi – tôi gọi các bạn – ta đổ ki-giắc vào trường đi, đến mùa đông sẽ có nhiều cái đốt sưởi hơn.

– Thế về nhà tay không à? Chà, khôn đấy nhỉ!

– Nhưng ta sẽ quay lại nhặt thêm nữa.

– Thôi muộn mất, về nhà lại phải mắng đấy.

Và bọn con gái không chờ tôi, cứ rảo cẳng về nhà.

Cho đến nay tôi vẫn không hiểu hôm ấy cái gì xui khiến tôi dám làm một việc như thế. Không biết vì tôi giận các bạn đã không nghe tôi nên cứ muốn làm theo ý mình, hay từ thuở bé mọi ước nguyện, mọi ý muốn của tôi đều bị chôn vùi dưới những lời mắng chửi, những cái bạt tai của những con người phũ phàng; chỉ biết là tôi vẫn thấy muốn làm việc gì để cảm ơn con người thật ra không quen biết ấy, để đền đáp lại nụ cười đã sưởi ấm lòng tôi, đền đáp lòng tin cậy của người ấy đối với tôi, đền đáp mấy câu nói nhân từ ấm áp. [...] Khi các bạn bỏ tôi lại, tôi chạy trở về trường Đuy-sen, trút bao ki-giắc xuống dưới cửa và cắm đầu chạy men theo các khe rãnh, các hẻm đá ở chân núi nhặt ki-giắc.

Tôi cứ chạy mãi, không còn biết mình đi đâu nữa, như thể vì quá dư sức mà tim tôi sung sướng đập rộn rã trong lồng ngực, tựa hồ như tôi đã làm nên công trạng gì vô cùng to lớn. Và cả mặt trời cũng như biết rõ vì đâu tôi sung sướng đến thế. Phải, tôi tin rằng mặt trời cũng biết vì đâu tôi lại chạy tung tăng nhẹ nhàng như thế. Bởi vì tôi đã làm được một việc nhỏ hữu ích.

Mặt trời đã xế bóng ngang các sườn đồi, nhưng tôi cảm thấy dường như còn chần chừ không muốn lặn, còn muốn nhìn tôi. Ánh mặt trời tô điểm con đường tôi đi, mặt đất rắn mùa thu trải ra dưới chân tôi nhuộm thành màu đỏ, màu hồng, màu tím. Từng cụm bông lau khô vun vút bay hai bên như những tia lửa lập loè. Mặt trời rọi lửa lên những chiếc cúc mạ bạc trên tấm áo đầy mụn vá tôi mặc.

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Vì sao nhân vật An-tư-nai quyết định trút lại bao ki-giắc ở trường Đuy-sen?

Gợi ý trả lời

Phân tích câu hỏi: Đây là câu hỏi đọc hiểu về nhân vật An-tư-nai trong đoạn trích *Người thầy đầu tiên* (Ai-ma-tốp). Để trả lời "Vì sao An-tư-nai quyết định trút lại bao ki-giắc ở trường Đuy-sen?", em cần căn cứ vào chính lời tự bạch của nhân vật trong văn bản.

Trả lời:

Nhân vật An-tư-nai quyết định trút lại bao ki-giắc ở trường Đuy-sen vì những lí do sau:

a) Vì lòng biết ơn và mong muốn đền đáp thầy Đuy-sen. Chính An-tư-nai đã nói rõ: cô bé "vẫn thấy muốn làm việc gì để cảm ơn con người thật ra không quen biết ấy, để đền đáp lại nụ cười đã sưởi ấm lòng tôi, đền đáp lòng tin cậy của người ấy đối với tôi, đền đáp mấy câu nói nhân từ ấm áp". Giữa cuộc đời tủi cực, thầy Đuy-sen là người đầu tiên đối xử với em bằng sự ân cần, tin cậy và yêu thương, nên em khao khát được làm một điều gì đó để báo đáp tấm lòng ấy.

b) Vì em muốn góp sức cho ngôi trường – nơi gắn với thầy và với ước mơ được học. Em nảy ra ý nghĩ đổ ki-giắc vào trường để "đến mùa đông sẽ có nhiều cái đốt sưởi hơn", tức là làm một việc nhỏ nhưng hữu ích, thiết thực cho trường học.

c) Vì tính cách mạnh mẽ, giàu nghị lực và muốn làm theo điều mình cho là đúng. Khi các bạn gái không nghe theo mà bỏ về, An-tư-nai không nản lòng; một phần vì "giận các bạn đã không nghe" nên "cứ muốn làm theo ý mình", em đã một mình quay lại trút bao ki-giắc và còn chạy đi nhặt thêm. Hành động ấy cho thấy em là cô bé có ý chí, dám hành động vì điều tốt đẹp.

Kết luận: Việc trút lại bao ki-giắc thể hiện tấm lòng biết ơn sâu sắc, sự trân trọng và tình cảm yêu thương của An-tư-nai dành cho thầy Đuy-sen cùng ngôi trường, đồng thời bộc lộ một tâm hồn trong sáng, giàu nghị lực và luôn muốn làm điều có ích. Chính vì thế, sau khi làm xong, em thấy "sung sướng" như "đã làm nên công trạng gì vô cùng to lớn".

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.