Giải Bài 4 trang 22 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Hãy kể lại một sự kiện trong câu chuyện bằng lời của nhân vật thầy Đuy-sen.
(văn bản: Người thầy đầu tiên (Ai-ma-tốp))
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn cách làm
- Chọn ngôi kể thứ nhất – xưng “tôi” là thầy Đuy-sen, kể lại một sự kiện tiêu biểu trong truyện (ở đây chọn cảnh thầy cõng các em nhỏ qua con suối giá buốt giữa mùa đông, trong đó có An-tư-nai).
- Giữ đúng tính cách nhân vật: giàu tình thương, tận tụy, kiên nhẫn, hồn hậu; lời kể mộc mạc, chân thành, bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ bên trong của thầy.
- Bố cục: mở đầu giới thiệu hoàn cảnh → diễn biến sự việc → cảm nghĩ của thầy.
---
Bài làm tham khảo (kể bằng lời thầy Đuy-sen)
Mùa đông năm ấy đến sớm hơn mọi năm. Gió từ trên núi tràn xuống buốt như cắt da, còn con suối chảy ngang đường tới trường thì vẫn chưa chịu đóng băng, nước đục ngầu và lạnh thấu xương. Mỗi sáng nhìn lũ trẻ co ro bên bờ, đứa nào cũng rụt rè không dám lội qua, lòng tôi lại quặn lên. Chúng còn bé quá, chân trần, áo mỏng; nếu để các em tự lội, chắc chắn sẽ ốm, mà ốm rồi thì biết đến bao giờ mới trở lại lớp học.
Thế là tôi quyết định: tôi sẽ cõng từng em qua suối. Tôi xắn cao ống quần, bế các em nhỏ lên lưng, lội xuống dòng nước. Nước lạnh ngập đến đầu gối, buốt tê từng bước chân, nhưng nghe tiếng cười khúc khích của bọn trẻ trên lưng, tôi lại thấy ấm lòng. Cõng xong đứa này, tôi quay lại đón đứa khác, bế cả những bao ngô, những tảng đá về kè bờ cho đỡ trơn. An-tư-nai – cô bé có đôi mắt sáng mà lanh lợi – cũng xắn tay giúp tôi khuân đá. Tôi thương con bé ấy lắm, nó ham học và chịu khó hơn cả.
Đang lúc tôi lội giữa dòng, có mấy người nhà giàu cưỡi ngựa đi qua. Họ cười cợt, buông lời giễu cợt cay độc, rồi phi ngựa làm nước bắn tung tóe lên người tôi, lên lũ trẻ. Tôi nghe rõ từng lời nhạo báng, nhưng tôi không đáp lại. Tôi chỉ nghĩ: cứ để họ cười. Việc của tôi là đưa các em tới lớp cho an toàn, dạy các em biết chữ, để mai sau các em không phải sống trong tăm tối, dốt nát như bao đời trước. Khi đặt An-tư-nai xuống bờ bên kia, thấy đôi chân nhỏ của con bé tím tái vì lạnh, tôi vội lấy tay ủ ấm, rồi động viên các em mau chạy vào lớp sưởi cho đỡ rét.
Chiều hôm đó, nước suối càng lạnh hơn, chân tôi tê dại chẳng còn cảm giác. Nhưng khi nhìn cả lũ học trò an toàn ngồi quanh bếp lửa trong lớp, mắt long lanh, miệng ê a đánh vần, tôi thấy mọi mệt nhọc, buốt giá đều tan biến. Tôi tự nhủ: chỉ cần các em được học hành, được nên người, thì dẫu có phải lội qua trăm con suối lạnh nữa, tôi cũng chẳng ngại gì.
---
Lưu ý khi viết: nhất quán ngôi “tôi”; bộc lộ nội tâm (thương học trò, quyết tâm, không màng lời chế giễu); kể có mở đầu – diễn biến – cảm nghĩ; giọng văn chân thành, giản dị đúng với hình ảnh người thầy vùng núi.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.