Giải Bài tập 4 - 1 trang 4 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Vì sao thiên nga, cá măng và tôm hùm càng gắng sức kéo thì xe càng đứng im?
(văn bản: Thiên nga, cá măng và tôm hùm – I-van Crư-lốp (SGK, tr. 23 – 24))
Gợi ý trả lời
Trong truyện ngụ ngôn *Thiên nga, cá măng và tôm hùm* của I-van Crư-lốp, cả ba con vật đều ra sức kéo chiếc xe nhưng xe vẫn đứng im, bởi hai nguyên nhân sau:
a) Mỗi con kéo về một hướng khác nhau, trái ngược nhau:
- Thiên nga quen sống trên trời nên ra sức kéo chiếc xe bay bổng lên không trung.
- Tôm hùm quen đi giật lùi nên lôi chiếc xe về phía sau.
- Cá măng quen sống dưới nước nên cố kéo chiếc xe lao xuống nước (xuống hồ).
Ba hướng kéo ngược chiều nhau khiến các lực triệt tiêu lẫn nhau; dù mỗi con đều gắng hết sức, tổng hợp lực tác động lên chiếc xe gần như bằng không, nên xe không thể nhúc nhích mà cứ đứng nguyên tại chỗ. Con vật nào càng cố sức thì lực kéo ngược lại càng mạnh, vì thế "càng gắng sức kéo thì xe càng đứng im".
b) Nguyên nhân sâu xa là họ không có sự đồng lòng, hợp sức:
Ba con vật tuy cùng làm một công việc chung nhưng mỗi con lại làm theo ý riêng của mình, không ai chịu bàn bạc, thống nhất một hướng đi chung. Thiếu sự đoàn kết, nhất trí nên công sức của mỗi con đều trở thành vô ích. Qua đó, tác giả gửi gắm bài học: muốn làm nên việc chung thì phải đồng tâm, hợp lực, thống nhất một mục đích; nếu mỗi người một ý, làm theo hướng riêng thì dù cố gắng đến đâu cũng chẳng đi đến đâu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.