Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 3 - 5 trang 4 SBT Ngữ văn 7

Bài 6. Bài học cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em có thiện cảm với mối hay kiến? Vì sao? Em có lí lẽ nào để biện hộ cho nhân vật còn lại không? Nếu có thì lí lẽ đó là gì?
(văn bản: Con mối và con kiến (SGK Ngữ văn 7, tập hai, tr. 8 – 9))

Gợi ý trả lời

a) Em có thiện cảm với con mối hay con kiến? Vì sao?

Em có thiện cảm với con kiến.

Trong bài thơ ngụ ngôn *Con mối và con kiến*, hai nhân vật tượng trưng cho hai lối sống trái ngược:

- Con mối lười biếng, chỉ thích hưởng thụ: nó nằm trong tủ, ăn cho "béo trục béo tròn", chê cười kiến gầy gò. Nhưng cái cách sống của mối là đục khoét, phá hoại (ăn gỗ, làm sập cả nhà cửa), nên sự "béo tốt" ấy thực chất là kết quả của việc gặm nhấm, làm hại chung.
- Con kiến tuy gầy nhưng chăm chỉ, cần cù, cả đàn tha mồi, tích trữ, xây đắp cho tổ ấm. Kiến lao động chân chính, lo xa, sống vì tập thể.

Vì vậy em quý con kiến: nó đại diện cho đức tính siêng năng, biết lo xa và lối sống có ích. Bài thơ cũng ngầm khẳng định điều đó qua lời kiến — chăm làm thì "muôn đời" vững bền, còn chỉ ngồi ăn thì có ngày "tan hoang cửa nhà".

b) Em có lí lẽ nào để biện hộ cho nhân vật còn lại (con mối) không? Nếu có thì lí lẽ đó là gì?

Em vẫn có thể tìm một đôi lí lẽ để biện hộ cho con mối, cho thấy nhìn vấn đề nhiều chiều:

- Lí lẽ 1: Con mối cũng chỉ đang sống theo bản năng tự nhiên của loài nó — loài mối vốn ăn gỗ, đó không hẳn là "cố ý" làm điều xấu như con người.
- Lí lẽ 2: Mối biết tận hưởng, hài lòng với cuộc sống hiện tại; ở một mức độ nào đó, biết bằng lòng cũng là một cách sống nhẹ nhàng, không bon chen.

Tuy nhiên, những lí lẽ này không đủ sức thuyết phục: vì cái "an nhàn" của mối được xây trên việc phá hoại thành quả chung và không hề lo cho tương lai, nên cuối cùng vẫn dẫn tới "tan hoang cửa nhà". Do đó em vẫn nghiêng về con kiến.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.