Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 3 trang 3 SBT Ngữ văn 7

Bài 6. Bài học cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại truyện Con mối và con kiến trong SGK (tr. 8 – 9) và trả lời các câu hỏi:

1. Mối đưa ra lí lẽ gì khi chọn lối sống lười lao động?
Các từ ngữ: gầy, béo, ở ăn, nhà cao cửa rộng, tủ hòm,… trong lời thoại thể hiện mối tập trung quan tâm điều gì?
(văn bản: Con mối và con kiến (truyện ngụ ngôn))

Gợi ý trả lời

a) Lí lẽ của mối khi chọn lối sống lười lao động

Nhìn thấy kiến làm việc vất vả, thân hình gầy guộc, mối tỏ ra chê bai và lấy đó làm lí lẽ để biện hộ cho lối sống ăn không ngồi rồi của mình. Lí lẽ của mối có thể tóm lại như sau:

- Mối cho rằng làm lụng quần quật như kiến thì chỉ tổ *gầy* mòn, khổ thân mà chẳng được hưởng gì.
- Ngược lại, mối tự hào vì mình không phải lao động mà vẫn *béo trục béo tròn*, được *ở ăn* sung sướng trong *nhà cao cửa rộng*, có *tủ hòm* đầy đủ.
- Từ đó mối kết luận: sống như mình — nhàn nhã, đẫy đà, hưởng thụ — mới là khôn ngoan, còn chăm chỉ lao động như kiến là dại dột, thiệt thòi.

Đây là lí lẽ ngụy biện, chỉ nhìn vào cái lợi trước mắt của bản thân để cổ vũ cho thói lười biếng, ăn bám.

b) Các từ ngữ *gầy, béo, ở ăn, nhà cao cửa rộng, tủ hòm,…* thể hiện mối tập trung quan tâm điều gì

Những từ ngữ này đều xoay quanh chuyện hình thức bên ngoài và sự hưởng thụ vật chất:

- *gầy, béo*: quan tâm đến vẻ ngoài, đến việc thân xác mình được no đủ, đẫy đà hay gầy mòn.
- *ở ăn, nhà cao cửa rộng, tủ hòm*: quan tâm đến chỗ ở tiện nghi, đến miếng ăn và của cải sẵn có để hưởng thụ.

Qua đó cho thấy mối chỉ chăm chăm nghĩ đến lợi ích vật chất, sự an nhàn, hưởng thụ cho riêng bản thân mình trước mắt. Mối hoàn toàn không quan tâm đến giá trị của lao động, không nghĩ đến việc làm ra của cải cũng như hậu quả lâu dài (ăn ruỗng nhà cửa, tủ hòm thì sớm muộn nhà sẽ sập, chính mình cũng chết theo). Cách nghĩ ấy bộc lộ bản chất ích kỉ, thiển cận, chỉ thấy cái lợi nhất thời mà không thấy hiểm họa về sau.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.