Giải Bài tập 2 trang 3 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc lại truyện Ếch ngồi đáy giếng trong SGK (tr. 7 – 8) và trả lời các câu hỏi:
1. Những con vật nào được ếch đem so với mình? Sự so sánh đó ảnh hưởng gì đến nhận thức của ếch?
2. Vì sao ếch mời rùa vào giếng chơi?
3. Biển được rùa miêu tả lớn như thế nào?
4. Nêu cảm nhận của em về nhân vật ếch. Qua nhân vật này, em rút ra được bài học gì cho bản thân?
5. Hãy giải thích ý nghĩa thành ngữ ếch ngồi đáy giếng. Đặt một câu có sử dụng thành ngữ này.
(văn bản: Ếch ngồi đáy giếng (truyện ngụ ngôn))
Gợi ý trả lời
1. Những con vật được ếch đem so với mình và ảnh hưởng của sự so sánh đó đến nhận thức của ếch
- Những con vật được ếch đem ra so với mình là những sinh vật nhỏ bé cùng sống quanh giếng: bọ gậy (loăng quăng), cua và nòng nọc. Ếch tự thấy không con nào sung sướng, thoải mái bằng mình, vì nó được tự do nhảy lên miệng giếng, bám vào thành giếng, ngẩng đầu uống nước, cúi đầu ngậm bùn và một mình làm chủ cả vũng nước trong giếng.
- Ảnh hưởng đến nhận thức: vì chỉ đem mình so với những con vật bé nhỏ, yếu ớt hơn nên ếch sinh ra kiêu ngạo, tự mãn, ảo tưởng rằng mình to lớn, oai vệ và sung sướng nhất. Nhận thức của ếch trở nên nông cạn, hạn hẹp: nó lấy cái giếng chật hẹp làm thước đo cả thế giới, không hề biết bên ngoài còn có những điều lớn lao, rộng mở hơn gấp bội.
2. Vì sao ếch mời rùa vào giếng chơi?
Vì ếch đang khoe khoang, tự hào về cuộc sống mà nó cho là sung sướng, đầy đủ nhất trong giếng. Ếch tưởng cái giếng của mình là một nơi tuyệt vời, là "niềm vui lớn" không đâu sánh bằng, nên mời rùa (rùa biển Đông) vào giếng để khoe và cho rùa chứng kiến cái "hạnh phúc" ấy. Lời mời chính là biểu hiện của sự tự mãn, hiểu biết hạn hẹp: ếch tin rằng ai cũng sẽ thán phục cuộc sống trong giếng của nó.
3. Biển được rùa miêu tả lớn như thế nào?
Rùa biển Đông miêu tả biển lớn đến mức không gì đo đếm được:
- a) Về bề rộng và độ sâu: biển rộng nghìn dặm cũng không đủ để nói hết độ lớn, sâu nghìn nhẫn cũng không đủ để nói hết độ sâu của nó.
-
b) Về sự ổn định trước lũ lụt: thời vua Vũ, mười năm thì chín năm lụt mà mực nước biển cũng không vì thế mà dâng cao thêm.
-
c) Về sự ổn định trước hạn hán: thời vua Thang, tám năm thì bảy năm hạn hán mà bờ biển cũng không vì thế mà lùi ra, cạn đi.
Tóm lại, biển không hề thay đổi theo thời gian dài ngắn, cũng không tăng giảm theo mưa nhiều hay ít — đó mới là cái lớn lao, bền vững thật sự. Nghe xong, ếch ngẩn ngơ, bàng hoàng, nhận ra sự nhỏ bé của mình.
4. Cảm nhận về nhân vật ếch và bài học rút ra
- Cảm nhận: Ếch là nhân vật tiêu biểu cho những kẻ hiểu biết nông cạn mà lại huênh hoang, kiêu ngạo. Sống lâu trong không gian chật hẹp của cái giếng, ếch ngộ nhận mình là nhất, tự mãn với tầm nhìn hạn hẹp mà không biết thế giới bên ngoài còn bao la, kì vĩ. Đây là một nhân vật vừa đáng cười, vừa đáng chê trách, nhưng cũng gợi cho người đọc nhiều suy ngẫm.
- Bài học cho bản thân: Phải khiêm tốn, không ngừng học hỏi, mở rộng tầm hiểu biết; không được chủ quan, kiêu ngạo, tự cho mình là giỏi nhất; biết rằng hiểu biết của mỗi người luôn có giới hạn, còn thế giới thì vô cùng rộng lớn, vì vậy cần luôn cầu tiến và nhìn nhận mọi việc một cách đúng đắn, toàn diện.
5. Giải thích thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng" và đặt câu
- Ý nghĩa: Thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng" chỉ những người có hiểu biết hạn hẹp, nông cạn nhưng lại tự cao, tự đại, chủ quan, luôn cho mình là tài giỏi, coi thường người khác và không chịu mở mang, học hỏi thêm.
- Đặt câu: *Nếu cứ bằng lòng với vài điều mình biết mà không chịu đọc sách, học hỏi thì chẳng khác nào "ếch ngồi đáy giếng".*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.