Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 5 trang 15 SBT Ngữ văn 7

Ôn tập - Bài tập đọc hiểu (Sách bài tập Ngữ văn 7 tập 2 - KNTT)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Trước mắt tôi hiện ra một thành phố chết: những toà nhà đổ nát, những đền đài hoang tàn. Xa xa là những ống dẫn nước khổng lồ. Xa hơn một chút là vết tích của một hải cảng, nơi xưa kia có nhiều tàu buôn và tàu chiến ra vào. Xa hơn nữa là những dãy nhà đổ nát, những dãy phố hoang vu.

Hãy phân tích tính mạch lạc của đoạn văn sau:

Trước mắt tôi hiện ra một thành phố chết: những toà nhà đổ nát, những đền đài hoang tàn. Xa xa là những ống dẫn nước khổng lồ. Xa hơn một chút là vết tích của một hải cảng, nơi xưa kia có nhiều tàu buôn và tàu chiến ra vào. Xa hơn nữa là những dãy nhà đổ nát, những dãy phố hoang vu.

Gợi ý trả lời

Phân tích tính mạch lạc của đoạn văn

Mạch lạc là sự tiếp nối các câu, các ý theo một trình tự hợp lí, khiến đoạn văn thống nhất, thông suốt về cả nội dung lẫn hình thức. Xét đoạn văn trên, có thể thấy rõ các biểu hiện sau:

a) Thống nhất về chủ đề

Tất cả các câu trong đoạn đều tập trung làm rõ một chủ đề duy nhất, được nêu ngay ở câu đầu: hình ảnh "một thành phố chết". Các câu tiếp theo lần lượt miêu tả những cảnh vật cụ thể của thành phố ấy (toà nhà đổ nát, đền đài hoang tàn, ống dẫn nước, hải cảng, dãy phố hoang vu). Không có câu nào lạc sang ý khác, nhờ đó đoạn văn tập trung và thống nhất.

b) Trình tự sắp xếp hợp lí (trình tự không gian)

Các chi tiết được sắp xếp theo một trật tự không gian từ gần đến xa, theo đúng tầm mắt quan sát của người viết:
- *Trước mắt tôi* → cảnh gần nhất: toà nhà, đền đài.
- *Xa xa* → những ống dẫn nước khổng lồ.
- *Xa hơn một chút* → vết tích của hải cảng.
- *Xa hơn nữa* → những dãy nhà, dãy phố hoang vu.

Trình tự này hợp lí, tự nhiên, dẫn dắt người đọc dõi theo cái nhìn trải dần ra xa, làm cho các ý nối tiếp thông suốt.

c) Có phương tiện liên kết hình thức hỗ trợ

Mạch lạc còn được tô đậm nhờ hệ thống từ ngữ chỉ không gian lặp lại và tăng tiến: *Trước mắt tôi – Xa xa – Xa hơn một chút – Xa hơn nữa*. Những từ ngữ này tạo thành sợi dây nối các câu, vừa chỉ rõ trật tự miêu tả vừa gợi cảm giác thành phố chết trải rộng mênh mông, càng nhìn xa càng hoang tàn.

Kết luận: Đoạn văn có tính mạch lạc cao vì các câu đều hướng về một chủ đề thống nhất ("thành phố chết"), được sắp xếp theo trình tự không gian từ gần đến xa rất hợp lí và được liên kết chặt chẽ bằng các từ ngữ chỉ khoảng cách tăng tiến.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.