Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 4 trang 15 SBT Ngữ văn 7

Ôn tập - Bài tập đọc hiểu (Sách bài tập Ngữ văn 7 tập 2 - KNTT)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: (1) Tôi đang ở đâu? (2) Ở đâu? (3) Tôi muốn biết điều đó, muốn biết điều đó dù có phải vứt bỏ cái mũ sắt đang bảo vệ đầu!

(4) Nhưng thuyền trưởng Nê-mô đã bước tới gần tôi và ra hiệu cho tôi đừng làm như vậy.

Chỉ ra và phân tích tác dụng của các phương tiện liên kết được sử dụng trong đoạn trích sau:

(1) Tôi đang ở đâu? (2) Ở đâu? (3) Tôi muốn biết điều đó, muốn biết điều đó dù có phải vứt bỏ cái mũ sắt đang bảo vệ đầu!

(4) Nhưng thuyền trưởng Nê-mô đã bước tới gần tôi và ra hiệu cho tôi đừng làm như vậy.

Gợi ý trả lời

Các phương tiện liên kết được sử dụng trong đoạn trích và tác dụng của chúng:

a) Phép lặp (lặp từ ngữ)

- Cụm từ "Ở đâu" được lặp lại ở câu (1) và câu (2): *"Tôi đang ở đâu?" – "Ở đâu?"*
- Cụm từ "muốn biết điều đó" được lặp lại trong câu (3): *"Tôi muốn biết điều đó, muốn biết điều đó dù có phải..."*

→ Tác dụng: nối các câu lại thành một mạch văn chặt chẽ; đồng thời nhấn mạnh, tô đậm tâm trạng băn khoăn, nỗi khắc khoải muốn biết mình đang ở đâu và khát khao tìm hiểu, khám phá cháy bỏng của nhân vật "tôi".

b) Phép thế (thay thế)

- Từ "điều đó" (câu 3) thay thế cho nội dung câu hỏi ở câu (1), (2): *"Tôi đang ở đâu?"*
- Cụm từ "làm như vậy" (câu 4) thay thế cho hành động được nói tới trước đó: *"vứt bỏ cái mũ sắt đang bảo vệ đầu"*.

→ Tác dụng: giúp các câu liên kết với nhau về nội dung; tránh lặp lại nguyên văn những từ ngữ, ý đã nêu, làm cho câu văn ngắn gọn, tránh nặng nề mà vẫn rõ nghĩa.

c) Phép nối (dùng quan hệ từ)

- Quan hệ từ "Nhưng" đứng đầu câu (4) nối câu (4) với các câu (1), (2), (3) đứng trước.

→ Tác dụng: nối kết câu (4) với phần trước, đồng thời biểu thị quan hệ tương phản, đối lập: nhân vật "tôi" đang khao khát hành động (sẵn sàng vứt bỏ mũ sắt để biết sự thật) nhưng thuyền trưởng Nê-mô lại ngăn cản. Nhờ đó mạch truyện chuyển tiếp tự nhiên và làm nổi bật tình huống căng thẳng, bất ngờ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.