Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 9.2 trang 35 SBT Ngữ văn 7

Bài 9. Hòa điệu với tự nhiên   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xác định mạch triển khai thông tin được thể hiện trong đoạn trích. Hãy so sánh cách triển khai ở đây với cách triển khai của văn bản Lễ rửa làng của người Lô Lô.
(văn bản: Lễ hội dân gian của người Việt ở Nam Bộ – Huỳnh Quốc Thắng (đoạn trích viết về lễ hội "nghinh Ông" ở xã Cần Thạnh, huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh))

Gợi ý trả lời

Nhận diện kiểu văn bản: Cả đoạn trích *Lễ hội dân gian của người Việt ở Nam Bộ* (viết về lễ hội "nghinh Ông" ở Cần Thạnh, Cần Giờ) và văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô* đều là văn bản thông tin giới thiệu về một lễ hội truyền thống, nên có thể đặt chúng cạnh nhau để so sánh cách triển khai.

a) Mạch triển khai thông tin trong đoạn trích (lễ hội "nghinh Ông")

- Đoạn trích triển khai thông tin theo trình tự thời gian, bám sát diễn biến của lễ hội từ khi bắt đầu đến khi kết thúc.
- Người viết lần lượt giới thiệu: thời điểm và không gian tổ chức lễ hội → công việc chuẩn bị (trang hoàng, lập bàn thờ, chuẩn bị ghe thuyền, lễ vật) → phần lễ (lễ rước, lễ nghinh Ông trên biển, cúng tế thần Nam Hải – cá Ông) → phần hội (các hoạt động vui chơi, sinh hoạt cộng đồng) → ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần và tín ngưỡng của cư dân vùng biển.
- Như vậy, mạch thông tin đi theo trật tự diễn biến sự việc (trước – sau), giúp người đọc hình dung trọn vẹn một lễ hội theo đúng thứ tự nó diễn ra.

b) So sánh với cách triển khai của *Lễ rửa làng của người Lô Lô*

*Giống nhau:*
- Cả hai văn bản đều là văn bản thông tin thuyết minh về một lễ hội dân gian.
- Cả hai đều triển khai thông tin theo trình tự thời gian – theo diễn biến của lễ hội: lần lượt trình bày khâu chuẩn bị, diễn biến các nghi lễ và hoạt động, rồi nói đến ý nghĩa của lễ hội.
- Nhờ cách triển khai này, thông tin được sắp xếp mạch lạc, rõ ràng, người đọc dễ theo dõi và dễ hình dung toàn bộ lễ hội.

*Khác nhau:*
- Văn bản *Lễ rửa làng của người Lô Lô* có bố cục tách bạch, rành mạch theo ba chặng rõ rệt: thời gian – công việc chuẩn bị; diễn biến buổi lễ (thầy cúng, đoàn người, các nghi thức rửa làng); và ý nghĩa, mong ước của cộng đồng. Thông tin về một nghi lễ miền núi (của người Lô Lô).
- Đoạn trích về lễ hội "nghinh Ông" lại trình bày diễn biến gắn với đặc trưng của cư dân vùng biển Nam Bộ (lễ rước, nghinh Ông trên biển, tín ngưỡng thờ cá Ông – thần Nam Hải); mạch thông tin có sự đan xen giữa phần lễ và phần hội chứ không chỉ thuần là các nghi thức.

Kết luận: Hai văn bản gặp nhau ở cùng một cách triển khai – theo trình tự thời gian, bám sát diễn biến của lễ hội – nhưng mỗi văn bản lại gắn với một vùng miền, một tín ngưỡng và những nghi thức riêng, cho thấy sự phong phú, đa dạng của các lễ hội dân gian Việt Nam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.